Giáo án cả năm Khoa học tự nhiên Lớp 6 sách Cánh Diều

 Ngày soạn: 5/9 Ngày dạy: ...................................................
 CHỦ ĐỀ 2. CÁC PHÉP ĐO
 Tiết 8,9,10,11,12,13-BÀI 3. ĐO CHIỀU DÀI, KHỐI LƯỢNG VÀ THỜI GIAN
I.MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:Sau khi học xong bài này HS
- Lấy được ví dụ chứng tỏ giác quan chúng ta có thể cảm nhận sai một số hiện 
tượng
- Nêu được cách đo, đơn vị đo và dụng cụ thường dùng để đo khối lượng, chiều 
dài, thời gian
- Dùng thước, cân, đồng hồ chỉ ra được một số thao tác sai khi đo và nêu được 
cách khắc phục một số thao tác sai đó.
- Hiểu được tầm quan trọng của việc ước lượng trước khi đo, ước lượng được khối 
lượng, chiều dài, thời gian trong một số trường hợp đơn giản.
- Đo được chiều dài, khối lượng, thời gian bằng thước, cân, đồng hồ (thực hiện 
đúng các thao tác, không yêu cầu tìm sai số).
2. Năng lực 
- Năng lực chung: Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng 
lực giải quyết vấn đề và sáng tạo.
- Năng lực KHTN:Hình thành, phát triển biểu hiện của các năng lực:
+ Nhận biết và nêu được tên các sự vật, hiện tượng, khái niệm, quy luật, quá trình 
của tự nhiên.
+ Đề xuất vấn đề, đặt câu hỏi cho vấn đề.
3. Phẩm chất: Bồi dưỡng hứng thú học tập, cố gắng vươn lên đạt kết quả tốt trong 
học tập, ý thức làm việc nhóm, ý thức tìm tòi, khám phá và sáng tạo cho HS => 
độc lập, tự tin và tự chủ, trung thực và trách nhiệm.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1 - GV: tranh ảnh, các loại thước đo, cân đồng hồ, cân lò xo, cốc nước, nhiệt kế y 
tế, giáo án, sgk, máy chiếu (nếu có).
2 - HS : Đồ dùng học tập, tranh ảnh , dụng cụ GV yêu cầu.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)
a) Mục tiêu:Tạo cảm hứng học tập cho HS, bước đầu khơi gợi cho HS nội dung 
bài học mới.
b) Nội dung: GV đưa ra câu hỏi, HS suy nghĩ, trả lời
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện: 
- GV đặt câu hỏi: Em hãy lấy một ví dụ về một số hiện tượng mà em biết?
- HS lắng nghe câu hỏi, đưa ra câu trả lời: sấm sét, mưa đá, lũ quét, bão, động đất, 
sóng thần, nguyệt thực, nhật thực,...
- GV nhận xét, dẫn dắt vào nội dung bài học mới:
Có rất nhiều hiện tượng xảy ra xung quanh chúng ta. Ví dụ: mưa, nắng... là những 
hiện tượng thiên nhiên, tên lửa rời bệ phóng, đoàn tàu chạy trên đệm từ,...là những 
hiện tượng do con người tạo ra.
Chúng ta có thể cảm nhận được các hiện tượng xung quanh bằng các giác quan của 
mình, nhưng có phải lúc nào chúng ta cũng cảm nhận đúng các hiện tượng đó hay 
không? Chúng ta cùng đến với bài học ngày hôm nay.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu sự cảm nhận hiện tượng
a) Mục tiêu:
+ Quan sát, minh chứng được sự cảm nhận sai của hiện tượng
+ Rút ra kết luận về cảm nhận sai của giác quan và khắc phục bằng cách đo
+ Lấy được ví dụ về sự cảm nhận sai của giác quan. b) Nội dung: GV cho HS thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi, tìm hiểu dụng cụ đo 
trong môn KHTN.
c) Sản phẩm: HS phân biệt dụng cụ để đo chiều dài, khối lượng, thời gian, nhiệt 
độ, thể tích.
d) Tổ chức thực hiện: 
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ I. Sự cảm nhận hiện tượng
- GV cho HS quan sát hình 3.1 và 3.2 sgk và - Đôi khi, giác quan có thể làm 
trả lời câu hỏi: cho chúng ta cảm nhận sai hiện 
+ Nhìn vào hình 3.1, liệu em có thể khẳng tượng đang quan sát.
định được hình tròn màu đỏ (hình a) và hình - Để có thể đánh giá về hiện 
(b) to bằng nhau không? tượng một cách khách quan, 
+ Dựa vào hình 3.2 hãy sắp xếp các đoạn không bị phụ thuộc vào cảm giác 
thẳng (nằm ngang) trên mỗi hình 3.2a và 3.2b chủ quan thì người ta thực hiện 
theo thứ tự từ ngắn đến dài và kiểm tra kết các phép đo.
quả. - Cách lấy ví dụ: Chuẩn bị sẵn 
- GV yêu cầu HS: Hãy lấy ví dụ chứng tỏ các một cốc nước và ống hút bằng 
giác quan có thể cảm nhận sai một số hiện nhựa. Trải nghiệm hiện tượng 
tượng? nhìn thấy ống hút bị gấp khúc.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS thực hiện trả lời câu hỏi và kiểm chứng.
- HS đưa ra một số minh chứng con người có 
thể cảm nhận sai hiện tượng đang xảy ra nếu 
chỉ dựa vào cảm giác.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS đứng dậy trình bày quả thực hiện - GV gọi bạn khác đóng góp ý kiến, bổ sung
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá chốt kiến thức cần ghi 
nhớ, chuyển sang nội dung mới.
Hoạt động 2: Tìm hiểu về đơn vị và dụng cụ đo chiều dài
a) Mục tiêu:
+ Khai thác vốn sống của HS để nêu ra một số đơn vị đo chiều dài
+ Khai thác vốn sống của HS để nêu ra một số dụng cụ đo chiều dài
b) Nội dung: HS thảo luận, trả lời câu hỏi, tìm hiểu đơn vị đo và dụng cụ đo.
c) Sản phẩm: HS nêu được dụng cụ đo và đơn vị đo chiều dài.
d) Tổ chức thực hiện: 
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ II. Đo chiều dài
- GV yêu cầu HS: 1. Tìm hiểu về đơn vị đo chiều dài
+ Đưa ra một số đơn vị đo chiều dài mà - Đơn vị đo chiều dài là mét, kí hiệu 
em đã biết trong học tập hoặc trong đời là m. 
sống? - Một số đơn vị đo chiều dài khác:
+ Đưa ra một số dụng cụ đo chiều dài mà Đơn vị Kí hiệu Đổi ra mét
em đã biết trong học tập hoặc trong đời Kilomét km 1000m
sống? Mét m 1m
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ Decimét dm 0,1m
- HS suy nghĩ, thảo luận, trả lời câu hỏi Centimét cm 0,01m
- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần Milimét mm 0,001m
Bước 3: Báo cáo, thảo luận Micromét um 0,000001m
- HS phát biểu ý kiến dựa trên kinh 
nghiệm bản thân. - Dụng cụ đo chiều dài: thước dây, - GV gọi bạn khác đóng góp ý kiến, bổ thước nhựa 
sung
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá chốt kiến thức 
- GV dẫn dắt để HS lâp được bảng đơn vị 
đo chiều dài như bảng 3.1sgk.
Hoạt động 3: Thực hành đo chiều dài, tập ước lược chiều dài
a) Mục tiêu:Biết cách đo chiều dài, vai trò của của ước lượng, tập ước lượng chiều 
dài.
b) Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu cách ước lượng và đo chiều dài, HS vận 
dụng kiến thức, thảo luận, trả lời.
c) Sản phẩm: HS biết cách đo chiều dài
d) Tổ chức thực hiện: 
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ II. Đo chiều dài
- GV cho HS quan sát hình 3.4 sgk và - Cách đặt mắt:
hướng dẫn cho HS cách đo độ dài + Nếu đặt mắt như hình 3.6a sgk thì 
- GV đặt câu hỏi: Khi đặt mắt nhìn như kết quả bằng số nhìn thấy trừ đi một 
hình 3.6a hoặc 3.6b thì ảnh hưởng thế nào vạch.
đến kết quả đo? + Ở hình 3.6b sgk thì kết quả bằng số 
- GV cho HS dùng thước và bút chì, kiểm nhìn thấy cộng thêm một vạch.
tra lại câu trả lời của mình. Ghi nhớ:
- GV cho HS làm bài luyện tập trang 22 - Để cho chiều dài, người ta dùng 
sgk (ước lượng và đo chiều dài ngòn tay, thước.
chiều cao chiếc ghế, khách cách vị trí của + Giới hạn đo là độ dài lớn nhất ghi 
em đến lớp). trên thước. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ + Độ chia nhỏ nhất là độ dài giữa hai 
- HS suy nghĩ, thảo luận, trả lời câu hỏi vạch chia liên tiếp trên thước.
- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần - Khi đo chiều dài bằng thước, cần:
Bước 3: Báo cáo, thảo luận + ước lượng độ dài cần đo để chọn 
- HS phát biểu ý kiến dựa trên kinh được thước đo phù hợp
nghiệm bản thân. + Đặt thước và mắt nhìn đúng cách
- GV gọi bạn khác đóng góp ý kiến, bổ + Đọc và ghi kết quả đúng quy định.
sung
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá chốt kiến thức 
Hoạt động 4: Tìm hiểu đơn vị và dụng cụ đo khối lượng
a) Mục tiêu:
+ Khai thác vốn sống của HS để nêu ra một số đơn vị đo khối lượng
+ Khai thác vốn sống của HS để nêu ra một số dụng cụ đo khối lượng
b) Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu về đơn vị và dụng cụ đo khối lượng, HS 
vận dụng kiến thức, thảo luận, trả lời.
c) Sản phẩm: HS nêu được dụng cụ đo và đơn vị đo khối lượng
d) Tổ chức thực hiện: 
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ II. Đo khối lượng
- GV yêu cầu HS: 1. Tìm hiểu về đơn vị đo khối lượng
+ Đưa ra một số đơn vị đo khối lượng mà - Đơn vị đo khối lượng là kg, kí hiệu 
em đã biết trong học tập hoặc trong đời là kg. 
sống? - Một số đơn vị đo khối lượng khác:
+ Đưa ra một số dụng cụ đo khối lượng Đơn vị Kí hiệu Đổi ra 
mà em đã biết trong học tập hoặc trong kilogam đời sống? Tấn t 1000kg
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ Kilogam kg 1kg
- HS suy nghĩ, thảo luận, trả lời câu hỏi Gam g 0,001kg
- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần Miligam mg 0,000 001kg
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS phát biểu ý kiến dựa trên kinh - Dụng cụ đo khối lượng: cân đồng 
nghiệm bản thân. hồ, cân lò xo 
- GV gọi bạn khác đóng góp ý kiến, bổ 
sung
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá chốt kiến thức 
- GV dẫn dắt để HS lâp được bảng đơn vị 
đo khối lượng như bảng 3.2 sgk.
Hoạt động 4: Tìm hiểu cách ước lượng và đo khối lượng
a) Mục tiêu:Biết cách đo chiều dài, biết cách ước lượng, tập ước lượng khối 
lượng.
b) Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu cách ước lượng và đo khối lượng, HS 
vận dụng kiến thức, thảo luận, trả lời.
c) Sản phẩm: HS biết cách ước lượng và đo khối lượng
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 2. Cách đo khối lượng
NV1: Thảo luận cách đo và khắc phục thao - Cách đặt mắt:
tác sai khi đo. + Bạn B đặt mắt đúng vị trí
- GV yêu cầu HS lấy ví dụ về các loại cân mà + Số mà bạn A nhìn thấy bé hơn 
em biết? chỉ số của kim cân.
- GV dùng cân đồng hồ hướng dẫn HS cách đo + Số mà bạn C nhìn thấy lớn khối lượng 2 bát gạo. hơn chỉ số của kim cân.
- GV gọi 3 HS lên bàn giáo viên, đứng ở ba vị Ghi nhớ:
trí khác nhau đọc kết quả đo (GV ghi kết quả Khi đo khối lượng bằng cân, 
của ba bạn đọc lên bảng) sau đó yêu cầu HS về cần:
chỗ, cả lớp cùng nghiên cứu và trả ời câu hỏi + ước lượng khối lượng cần đo 
luyện tập trang 24sgk: để chọn cân phù hợp
+ Hãy cho biết vị trí nhìn cân như bạn A và bạn + Điều chỉnh để kim cân chỉ 
C (thì kết quả thay đổi như thế nào). đúng vạch số 0
+ Hãy cho biết cách đặt mắt nhìn đúng bà đọc + Đặt vật lên đĩa cân hoặc treo 
đúng chỉ số của cân? vật lên móc cân.
NV2: Thực hành ước lượng và đo khối lượng. + Đặt mắt nhìn bà ghi kết quả 
- GV chia lớp thành các nhóm, sau đó phát cho đúng quy định.
mỗi nhóm một đồ vật khác nhau. GV yêu cầu 
các nhóm trước khi thực hiện đo hãy ước lượng 
khối lượng của đồ vật đó, sau đó thực hành đo 
và kiểm tra xem liệu nhóm đã ước lượng đúng 
hay chưa.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ, thảo luận, trả lời câu hỏi
- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS phát biểu ý kiến dựa trên kinh nghiệm bản 
thân.
- GV gọi bạn khác đóng góp ý kiến, bổ sung
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá chốt kiến thức 
Hoạt động 5: Tìm hiểu đơn vị và dụng cụ đo thời gian a) Mục tiêu:
+ Khai thác vốn sống của HS để nêu ra một số đơn vị đo thời gian
+ Khai thác vốn sống của HS để nêu ra một số dụng cụ đo thời gian
b) Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu về đơn vị và dụng cụ đo thời gian, HS 
vận dụng kiến thức, thảo luận, trả lời.
c) Sản phẩm: HS nêu được dụng cụ đo và đơn vị đo thời gian
d) Tổ chức thực hiện: 
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ III. Đo thời gian
- GV yêu cầu HS: 1. Tìm hiểu về đơn vị đo thời gian
+ Đưa ra một số đơn vị đo thời gian mà - Đơn vị đo thời gian là giây, kí hiệu 
em biết? làs. 
+ Đưa ra một số dụng cụ đo thời gian mà - Một số đơn vị đo thời gian khác:
em biết? Đơn vị Kí hiệu Đổi ra giây
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ Ngày d 86 400s
- HS suy nghĩ, thảo luận, trả lời câu hỏi Giờ d 3 600s
- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần Phút min 60s
Bước 3: Báo cáo, thảo luận Giây s 1s
- HS phát biểu ý kiến dựa trên kinh Miligiay ms 0,001s
nghiệm bản thân. - Dụng cụ đo khối lượng: Đồng hồ 
- GV gọi bạn khác đóng góp ý kiến, bổ bấm giờ điện tử.
sung
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá chốt kiến thức 
- GV dẫn dắt để HS lâp được bảng đơn vị 
đo khối lượng như bảng 3.3sgk
Hoạt động 4: Tìm hiểu cách ước lượng và đo thời gian a) Mục tiêu:Biết cách đo thời gian, biết cách ước lượng, tập ước lượng thời gian.
b) Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu cách ước lượng và đo thời gian, HS vận 
dụng kiến thức, thảo luận, trả lời.
c) Sản phẩm: HS biết cách ước lượng và đo khối lượng.
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 2. Cách đo thời gian
NV1: Thảo luận cách đo và khắc phục thao - Nếu em bấm START/STOP 
tác sai khi đo. trước hoặc sau lúc vật bắt đầu 
- GV dùng đồng hồ điện tử hướng dẫn HS chuyển động thì kết quả đo không 
cách đo thời gian. còn chính xác. Nếu vậy cần phải 
- GV yêu cầu HS nghiên cứu và trả ời câu hỏi trừ đi hoặc cộng thêm khoảng thời 
luyện tập trang 25sgk: gian từ lúc bấm đến số 0 của đồng 
+ Khi đo thời gian chuyển động của một vật, hồ. 
nếu em bấm START/STOP trước hoặc sau lúc - Nếu không điều chỉnh về đúng 
vật bắt đầu chuyển động thì kết quả đo bị ảnh số 0 như hình 3.9 skg trước khi 
hưởng như thế nào? bắt đầu đo thì kết quả đo phải trừ 
+ Nếu không điều chỉnh về đúng số O trước đi số chỉ này.
khi bắt đầu đo thì kết quả đo được tính thế Ghi nhớ:
nào? Khi đo thời gian bằng đồng hồ 
NV2: Thực hành ước lượng và đo thời gian. bấm giấy, cần:
- GV gọi 3 HS có tinh thần xung phong lên + Chọn chức năng phù hợp
bảng, thực hành ước lượng và đo thời gian: + Điều chỉnh để đồng hồ chỉ số 0
+ Bạn 1: ước lượng và đo thời gian một nhịp + Sử dụng nút START/STOP để 
tim của mình. bắt đầu và kết thúc đo.
+ Bạn 2: ước lượng và đo thời gian GV đi từ + Đặt mắt nhìn, đọc và ghi kết 
cuối lớp lên bục giảng. quả đúng quy định.