Giáo án cả năm môn Sinh học Lớp 10 Chân Trời Sáng Tạo

 - GV quan sát, theo dõi kết quả của học sinh và hoàn thiện nội dung
 - HS báo cáo kết quả
 Bước 4. Đánh giá, kết luận
 - GV nhận xét quá trình học tập của HS.
 - GV kiểm tra sản phẩm cá nhân.
 - GV đánh giá, hoàn thiện
IV. RÚT KINH NGHIỆM KẾ HOẠCH BÀI DẠY BÀI 2
Trường: .
Tổ: . 
 TÊN CHỦ ĐỀ:
 TÊN BÀI DẠY: CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC
 Môn Sinh học; Lớp: 10
 Thời gian thực hiện: 1 tiết
 I.MỤC TIÊU: 
PHẨM CHẤT- YÊU CẦU CẦN ĐẠT
 Mã hóa
NĂNG LỰC
 Về Năng lực
 1.1 Năng lực Sinh học
 - Trình bày và vận dụng được một số phương pháp 
 nghiên cứu sinh học:
 + Phương pháp quan sát.
 SH1.1.1
 + Phương pháp làm việc trong phòng thí nghiệm ( các 
 kỹ thuật phòng thí nghiệm)
Nhận thức sinh học
 + Phương pháp thực nghiệm khoa học.
 - Nêu được một số vật liệu, thiết bị nghiên cứu và học 
 SH1.1.2
 tập môn Sinh học
 -Giới thiệu được phương pháp Tin sinh học 
 (Bioinformatisc) như là công cụ trong nghiên cứu và SH1.2
 học tập sinh học.
 - Trình bày và vận dụng được các kỹ năng trong tiến 
 trình nghiên cứu cho một vấn đề cụ thể: 
 + Quan sát: Logic thực hiện quan sát; thu thập, lưu giữ 
Tìm hiểu thế kết quả quan sát, lựa chọn hình thức biểu đạt kết quả 
 SH2.3
giới sống quan sát
 + Xây dựng giả thuyết.
 + Thiết kế và tiến hành thí nghiệm
 + Điều tra, khảo sát thực địa + Làm báo cáo kết quả nghiên cứu
 Vận dụng kiến -Vận dụng được quy trình nghiên cứu vào tìm hiểu 
 thức, kĩ năng đã một vấn đề cụ thể tại địa phương SH 3.1
 học
 1.2 Năng lực chung
 Giao tiếp và - Phân công và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân, nhóm
 GTHT4
 hợp tác
 Tự chủ và tự - Tự nhận ra và điều chỉnh được những sai sót, hạn 
 TCTH 
 học chế của bản thân trong quá trình học tập môn Sinh học. 
 6.3
 Từ đó, biết tự điều chỉnh cách học.
 Giải quyết Đánh giá được hiệu quả của việc áp dụng nhiều 
 VĐST 
 vấn đề và sáng phương pháp khác nhau để nghiên cứu một vấn đề.
 5.4
 tạo
 2. Về phẩm chất
 Yêu nước Tích cực, chủ động vận động người khác tham gia 
 YN 1
 các hoạt động bảo vệ thiên nhiên
 Nhân ái Biết tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của mọi 
 người, đấu tranh với những hành vi vi phạm đạo đức NA 1.2
 sinh học.
 Trung thực Nhận thức được phẩm chất trung thực rất quan trọng 
 TT 1
 trong học tập và nghiên cứu khoa học.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
 1. Đối với giáo viên
 ‒ Một số tranh, ảnh về thiết bị học tập và nghiên cứu môn Sinh học, phương pháp nghiên cứu và 
 học tập môn Sinh học.
 -Video về Genetica@ và mục tiêu giải mã hệ gen người Việt : 
 ‒ Phiếu học tập số 1, số 2
 ‒ Bảng hướng dẫn HS thực hiện nghiên cứu vấn đề thực tiễn ở địa phương.
 ‒ Máy tính, máy chiếu.
 2. Đối với học sinh
 ‒ Giấy A4. ‒ Bảng trắng, bút lông.
‒ Biên bản thảo luận nhóm.
‒ Bảng báo cáo kết quả nghiên cứu vấn đề thực tiễn ở địa phương.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
 Nội dung dạy PP/KTDH Phương án 
Hoạt động học Mục tiêu học trọng chủ đạo đánh giá
(thời gian) (Mã hoá) tâm
 Qua xử lý Dạy học trực Câu hỏi tình 
 tình huống quan huống
 xác định Phương pháp 
 được vấn đáp
 phương 
 pháp 
 nghiên cứu 
 Hoạt động hiện tượng 
 1. Mở đầu SH 1.1.1 Sinh học
 Hoạt động 
 2. Hình 
 thành kiến 
 thức mới
 1. CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ HỌC TẬP MÔN SINH HỌC
 Hoạt động SH 1.1.1; Các phương Phương pháp Phiếu học 
 2.1: Tìm TCTH 6.3; pháp thảo luận tập số 1
 hiểu các VĐST 5.4. nghiên cứu nhóm
 phương và học tập 
 pháp nghiên môn Sinh 
 cứu và học học
 tập môn 
 Sinh học
 Hoạt động SH 1.1.2; Vật liệu và Phương Phiếu học tập 
 2.2: Tìm TCTH 6.3; thiết bị pháp dạy số 2
 hiểu vật liệu VĐST 5.4. nghiên cứu học trực 
 và thiết bị môn Sinh quan 
 nghiên cứu học môn Sinh Kĩ thuật 
 học khăn trải 
 bàn
 Hoạt động SH 2.3; Các kĩ năng Phương pháp Câu hỏi tự 
 2.3: Tìm TCTH 6.3; trong tiến hỏi đáp, Thảo luận
 hiểu các kĩ TT 1. trình nghiên luận cặp đôi 
 năng trong cứu môn Kĩ thuật động 
 tiến trình Sinh học não
 nghiên cứu 
 môn Sinh 
 học
 2. TIN SINH HỌC
 Hoạt động SH 1.2; Tìm hiểu tin Phương Câu hỏi
 2.4: Tìm VĐST 5.4, sinh học pháp trực 
 hiểu tin sinh NA 1.2 quan 
 học KT động 
 não
 SH1.1.1, Các câu Phương pháp Câu hỏi
 SH 1.1.2, hỏi luyện hỏi đáp
 SH 1.2, SH tập, bài tập KT tia chớp
 1.3, TCTH SGK
 Hoạt động 6.3, VĐST 
 3. Luyện 5.4
 tập
 Hoạt động SH2.3, Câu hỏi Phương pháp Sản phẩm : 
 4. Vận GTHT 4, phần vận hỏi đáp bài báo cáo 
 dụng YN1, NA dụng Giao bài tập của học sinh
 1.2, TT 1
B. CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC
1. Hoạt động 1. MỞ ĐẦU (5 phút) 
a. Mục tiêu: 
- Tạo ra mâu thuẫn nhận thức cho HS, khơi dậy mong muốn tìm hiểu kiến thức: các phương pháp 
nghiên cứu và học tập môn sinh học.
b. Nội dung: 
- HS hoạt động cá nhân: HS đọc sách giáo khoa về tình huống đầu bài, đưa ra câu trả lời cho tình 
huống c. Sản phẩm học tập:
Trả lời câu hỏi :
+ Có thể dụng phương pháp làm việc trong phòng thí nghiệm
- Hình dung được nội dung tìm hiểu là các phương pháp nghiên cứu và học tập môn sinh học
d. Tổ chức hoạt động: 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ : HS nhận nhiệm vụ:
- GV chiếu hình ảnh về 1 hũ dưa cải muối bị hỏng và đưa ra giả thuyết về nguyên nhân làm cho 
dưa cải bị hỏng như tình huống đầu SGK
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
- HS quan sát hình ảnh và suy nghĩ câu trả lời cho câu hỏi GV nêu trên cơ sở hiểu biết của mình
-GV theo dõi hỗ trợ (nếu cần)
Bước 3: Báo cáo – Thảo luận: GV yêu cầu 1, 2 HS trả lời câu hỏi – HS trả lời trên cơ sở hiểu biết 
của mình.
Bước 4: Kết luận – Nhận định: 
 -GV tổng hợp ý kiến và kết luận: - Để xác định xem trong hai nguyên nhân được đưa ra, 
nguyên nhân nào là nguyên nhân làm cho dưa cải muối bị hỏng, ta có sử dụng phương pháp làm 
việc trong phòng thí nghiệm.
 - Cụ thể có thể tiến hành như sau: Chuẩn bị 4 hũ dưa cải muối như nhau đánh số từ 1 đến 4. 
Trong đó, hũ 1 để ngoài sáng và đóng kín nắp; hũ 2 để ngoài sáng và mở nắp; hũ 3 để trong tối và 
đóng kín nắp; hũ 4 để trong tối và mở nắp. Quan sát hiện tượng của 4 hũ dưa cải để rút ra nguyên 
nhân làm dưa cải muối bị hỏng. 
 - GV định hướng HS xác định nhiệm vụ của bài học: Tìm hiểu các phương pháp nghiên cứu 
và học tập môn Sinh học
2. Hoạt động 2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (25 Phút)
Hoạt động 2.1: Tìm hiểu các phương pháp nghiên cứu và học tập môn Sinh học (10 phút)
 a.Mục tiêu: SH 1.1.1; TCTH 6.3; VĐST 5.4, TT 1,GTHT 4
 b. Nội dung: Học sinh dựa vào nội dung mục I.1 sách giáo khoa, thảo luận nhóm để hoàn thành 
 phiếu học tập số 01
 1.Hãy lựa chọn phương pháp nghiên cứu phù hợp và đề xuất các bước thực hiện để nghiên cứu 
 các vấn đề sau
 Vấn đề Phương pháp nghiên Các bước thực hiện
 cứu 1.Xác định hàm lượng 
 đường trong máu
 2.Thúc đẩy thanh long ra 
 hoa trái vụ
 3.Tìm hiểu cấu tạo cơ thể 
 người
2. Tại sao chúng ta cần phối hợp nhiều phương pháp khác nhau khi nghiên cứu và học tập môn 
Sinh học?
c. Sản phẩm học tập: 
Nội dung phiếu học tập của học sinh
1.
 Vấn đề Phương Các bước thực hiện
 pháp nghiên 
 cứu
 1.Xác Phương pháp ‒ Chuẩn bị máy đo hàm lượng glucose trong máu 
 định làm việc (glucose meter).
 hàm trong phòng ‒ Rửa tay sạch bằng xà phòng hoặc cồn. Sau đó, lau 
 lượng thí nghiệm. tay thật khô bằng khăn sạch.
 đường 
 trong ‒ Dùng bút trích máu đã gắn sẵn kim trích máu đâm 
 máu nhẹ vào bên hông đầu ngón tay.
 ‒ Dùng bông gòn khô lau sạch lượng máu đầu tiên 
 chảy ra. Sau đó, dùng ngón cái vuốt đầu ngón tay 
 để máu chảy ra.
 ‒ Đưa máy vào hứng giọt máu chảy ra.
 ‒ Quan sát và ghi nhận kết quả đo sau 10 – 20 giây.
 -Vệ sinh dụng cụ
 2.Thúc Phương pháp ‒ Chuẩn bị hai lô thí nghiệm:
 đẩy thực nghiệm + Lô 1: Các cây thanh long không được chiếu sáng 
 thanh khoa học vào ban đêm.
 long ra 
 hoa trái + Lô 2: Các cây thanh long được chiếu sáng vào ban 
 vụ đêm. ‒ Quan sát và so sánh số lượng cây thanh long ra 
 hoa ở mỗi lô thí nghiệm, đưa ra giải thích và kết 
 luận.
 3.Tìm Phương pháp -Chuẩn bị mô hình (tranh, ảnh, phim) cấu tạo cơ thể 
 hiểu cấu quan sát. người.
 tạo cơ ‒ Quan sát bộ xương, xác định xương đầu, xương 
 thể thân và xương chi.
 người
 + Đối với xương cột sống: xác định số lượng đốt 
 sống cổ, đốt sống lưng, đốt sống cùng.
 + Đối với xương sườn: xác định có bao nhiêu đôi 
 xương sườn, bao nhiêu đôi gắn với xương ức hình 
 thành lồng ngực.
 ‒ Quan sát các hệ cơ quan và cơ quan. Đối với mỗi 
 hệ cơ quan, xác định được trên mô hình: tên, vị trí 
 và chức năng của các cơ quan cấu tạo thành hệ cơ 
 quan đó.
 - Báo cáo kết quả quan sát được.
 2. Cần phối hợp nhiều phương pháp để có thể nghiên cứu các vấn đề một cách tường tận, từ đó 
hiểu rõ được bản chất của vấn đề.
 d. Tổ chức hoạt động: 
 Tổ chức thực hiện Nội dung bài học
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
 - GV chia lớp thành 6 nhóm -Có ba phương pháp cơ bản để 
 + Phát phiếu học tập số 01, yêu cầu nghiên cứu và học tập môn Sinh 
 học bao gồm: 
 Nhóm 1,2 : Tìm hiểu vấn đề 1 + Phương pháp quan sát: gồm 3 
 Nhóm 3,4: Tìm hiểu vấn đề 2 bước xác định đối tượng quan sát, 
 phạm vi quan sát; lựa chọn 
 Nhóm 5,6: Tìm hiểu vấn đề 3
 phương tiện quan sát; thu thập, 
 HS tiếp nhận nhiệm vụ được giao ghi chép và xử lý dữ liệu quan sát
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập: + Phương pháp làm việc trong 
 -HS đọc SGK và tìm hiểu cá nhân ghi phòng thí nghiệm : gồm 4 bước 
 vào giấy nháp. Thảo luận nhóm , thống chuẩn bị ; tiến hành; báo cáo; vệ 
 nhất câu trả lời ghi vào bảng phụ sinh dụng cụ
 -GV định hướng, giám sát. + Phương pháp thực nghiệm khoa 
 học: gồm 3 bước: Chuẩn bị điều Bước 3. Báo cáo, thảo luận. kiện cho thực nghiệm; tiến 
 - GV yêu cầu đại diện các nhóm số lẻ hành thực nghiệm và thu thập các 
 báo cáo nội dung thảo luận, các nhóm dữ liệu; xử lý số liệu thực nghiệm 
 có số chẵn nhận xét, bổ sung các nội và báo cáo kết quả thực nghiệm
 dung 
 - HS báo cáo nội dung thảo luận; lắng 
 nghe, nhận xét, bổ sung
 Bước 4. Kết luận, nhận định
 - GV nhận xét đúng- sai câu trả lời của 
 các nhóm HS và trình chiếu câu trả lời 
 chính xác, rồi kết luận về các phương 
 pháp học tập và nghiên cứu môn sinh 
 học
 -HS lắng nghe và ghi chép
Hoạt động 2.2: Tìm hiểu vật liệu và thiết bị nghiên cứu môn Sinh học ( 5 phút)
 a.Mục tiêu: SH 1.1.2; TCTH 6.3; VĐST 5.4.
 b. Nội dung: Học sinh thực hiện trò chơi: quan sát hình ảnh trình chiếu về một số thiết bị, dụng 
 cụ cơ bản sử dụng trong nghiên cứu môn sinh học để ghi tên thiết bị, thảo luận để tìm hiểu chức 
 năng các thiết bị, dụng cụ đó theo Phiếu học tập số 2
 Tên thiết bị, dụng cụ cơ bản Chức năng
 c. Sản phẩm học tập: 
 Tên thiết bị, dụng cụ cơ bản Chức năng
 Kính hiển vi Phóng đại các mẫu vật có kích nhỏ 
 hoặc rất nhỏ mà mắt thường không 
 nhìn thấy
 Kính Lúp Phóng đại các mẫu vật có kích lớn Pipet (ống nhỏ giọt) Dùng để hút xả một lượng mẫu với 
 độ chính xác cao từ nơi này đến nơi 
 khác
 Máy li tâm Sử dụng lực ly tâm để tách các 
 thành phần khác nhau của mẫu vật.
 Mô hình, tranh ảnh Giúp quan sát trực quan các tổ 
 chức sống, cơ quan, bộ phận, quá 
 trình, 
 Dụng cụ thí nghiệm -Bình tam giác, cốc thuỷ tinh, : 
 Đựng dung dịch, hoá chất, 
 -Chày cối sứ: Nghiền mẫu vật
d. Tổ chức hoạt động: 
Tổ chức thực hiện Nội dung bài học
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
 -GV phát phiếu học tập số 2, hướng Những thiết bị và vật liệu phổ 
 dẫn cách thực hiện kỹ thuật khăn trải biến được dùng trong nghiên cứu 
 bàn sinh học gồm kính hiển vi, kính 
 - GV cho HS chơi trò chơi “bạn nhớ lúp, mô hình, tranh ảnh và các 
 tốt mức nào” về một số thiết bị, dụng dụng cụ thí nghiệm. 
 cụ cơ bản sử dụng để nghiên cứu và 
 học tập môn sinh học: yêu cầu mỗi HS 
 ghi nhớ và gọi tên thiết bị, dụng cụ 
 quan sát được vào vị trí được phân 
 công( lưu ý sau khi ghi xong thì chốt 
 số lượng thiết bị đã nhớ được và không 
 được tẩy,xoá để điều chỉnh), sau đó 
 thảo luận để tìm ra chức năng của các 
 thiết bị đó bằng kĩ thuật khăn trải bàn 
 HS tiếp nhận nhiệm vụ được giao