Giáo án dạy Kỹ năng sống Lớp 5 cả năm

 BÀI 5: KỸ NĂNG TỰ LẬP
Mục tiêu bài học: Học sinh hiểu được về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc sống tự lập 
trong học tập và cuộc sống. Giúp học sinh trưởng thành và tự lập sớm.
 TT Tiêu đề hoạt động Giáo viên Học sinh
1 Khởi động TRÒ CHƠI – TẤT CẢ VÌ THƯỢNG ĐẾ - HS tham gia 
 *Cách chơi: GV chia nhóm và yêu cầu các khởi động cùng 
 nhóm bầu nhóm trưởng. Các nhóm đứng GV
 thành hàng trước vạch phân cách. Thượng 
 đế đứng cách các nhóm chừng 3 – 5 m. Khi 
 thượng đế hô “ Thượng đế cần”, “Thượng 
 đế cần” thì cả lớp hô “Cần gì, cần gì”
 - Giải thích cho các nhóm biết khi thượng đế 
 yêu cầu một vật gì thì các nhóm mau chóng 
 tìm vật đó đưa cho nhóm trưởng để trao cho 
 thượng đế. Thượng đế chỉ nhận đồ vật từ 
 nhóm trưởng nào mang lên nhanh nhất.
 - Tổng kết: Thượng đế nhận được nhiều đồ 
 cống nạp từ nhóm nào nhất thì nhóm đó 
 thắng cuộc
 Mình cùng chơi trò chơi nào!
2 Ôn bài cũ Mục đích: Học sinh nhớ lại tên và nội dung HS ôn lại bài 
 bài học cũ học cũ cùng với 
 - Hình thức: Thảo luận - Hỏi đáp bạn.
 - Cách tiến hành: Giáo viên cho học sinh trao 
 đổi đôi về bài học trước hoặc đặt câu hỏi để 
 học sinh trả lời.
 +Bài học trước tên là gì?
 +Có những nội dung gì? Con đã được tham 
 gia những hoạt động gì?
 +Con đã áp dụng vào những hoạt động 
 thường ngày như thế nào?
 - Các nội dung:Tên bài: Kỹ năng tự nhận 
 thức
 + Kỹ năng tự nhận thức là gì?
 \+ Kỹ năng tự nhận thức giúp chúng ta điều 
 gì?
 - Bài học chung:
 + Mỗi chúng ta đều có những điểm mạnh, 
 điểm yếu của bản thân, điểm mình thích, 
 không thích.
 21 + Kỹ năng tự nhận thức giúp ta đặt ra mục 
 tiêu phấn đấu phù hợp với bản thân.
 + Nhận thức đúng về bản thân để có những 
 quyết định và lựa chọn đúng.
3 Giới thiệu bài mới: KỸ NĂNG TỰ LẬP - HS đọc to tên 
 - Bài học “Tự lập” bài học
 - Ý nghĩa của việc tự lập.
 - Kỹ năng sống tự lập.
 - Thực hành.
4 Câu chuyện VIDEO “Tự lập” - HS theo dõi 
 Mở Video video
5 Trắc nghiệm tình Trắc nghiệm câu chuyện- tương tác với hs - HS trả lời câu 
 huống hỏi trắc nghiệm 
 bài học GV đưa 
 ra
6 Nội dung 1 Ý nghĩa của việc tự lập. Thảo luận - hỏi 
 GV cho hs xem những hình ảnh về những đáp 
 tấm gương đã vươn lên vượt khó – nhờ nghị - Trả lời câu hỏi 
 lực sống tự lập. GV đưa ra.
 Các bạn hs khuyết tật, bạn hs nhà nghèo. - Quan sát bức 
 *Anh Nick Vuijcic – người không chân, tranh.
 không tay nhưng đi khắp thế giới. Anh sinh - Đưa ra bài 
 ra không may mắn như chúng ta. học chung
 Nhà diễn thuyết truyền động lực 
 người Úc gốc Serbia, khi được sinh ra 
 đã không có tứ chi. Nick bị hội chứng tetra-
 amelia bẩm sinh, một loại rối loạn hiếm gặp, 
 gây ra sự thiếu vắng cả bốn chi. Từ thuở ấu 
 thơ, anh đã phải đấu tranh cả về tinh thần, tình 
 cảm cũng như thể xác, nhưng rồi cuối cùng 
 anh đã quyết định đối mặt với khuyết tật của 
 mình. Năm 17 tuổi, Nick thành lập tổ chức phi 
 lợi nhuận của riêng mình với tên gọi Life 
 Without Limbs (nghĩa là "Cuộc sống không có 
 tay chân"). Vujicic đi khắp nơi trên thế giới để 
 diễn thuyết truyền động lực về cuộc sống của 
 một người khuyết tật mang hy vọng và mong 
 muốn tìm được ý nghĩa cuộc sống.
 * Nhà giáo ưu tú: Nguyễn Ngọc Ký 
 Nguyễn Ngọc Ký (sinh ngày 28 tháng 
 6 năm 1947, quê ở xã Hải Thanh, huyện Hải 
 Hậu, tỉnh Nam Định) là nhà giáo tại Việt 
 22 Nam. Năm 1951, khi lên 4 tuổi, ông bị bệnh 
 và dẫn đến bị liệt cả hai tay. Năm 7 tuổi, ông 
 rất muốn đến trường nhưng vì bệnh nên ông 
 không thể đi học. Hằng ngày, ông đều đến 
 trước cửa lớp để nghe cô giảng. Khi về nhà 
 ông luyện chữ và dùng chân viết các từ ở lớp 
 như các bạn đã học.Nhưng ông đã cố gắng 
 vượt qua số phận của mình và trở thành nhà 
 giáo ưu tú, lập kỷ lục Việt Nam "Người thầy 
 đầu tiên của Việt Nam dùng chân để viết"
 GV đặt câu hỏi: Các em có nhận xét gì về 
 những tấm gương trên ?
 Bài học:
 Tự lập có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát 
 triển của mỗi cá nhân. Giúp con người đạt 
 được thành công trong cuộc sống và được 
 mọi người kính trọng.
7 Thực hành 1 Hoạt động: “Em là người tự lập” 0
 - GV chi lớp thành 3 hoặc 4 đội các đội tùy 
 thuộc và dãy bàn ghế.
 - Mỗi dãy là 1 đội. GV chia bảng làm 3-4 
 phần tương ứng. 
 Luật chơi: Lần lượt mỗi thành viên trong đội 
 sẽ lên viết về một công việc mà em sẽ tự làm 
 – sống tự lập.
 . Luật chơi: Mỗi bạn viết 1 công việc, rồi trở 
 về hàng cho người khác lên viết tiếp. Trong 
 khoảng 3 phút, đội nào viết được nhiều đội 
 đó dành chiến thắng. )
8 Nội dung 2 - Kỹ năng sống tự lập. - HS lắng nghe 
 GV hỏi: Con sẽ làm gì để rèn tính tự lập cho câu chuyện
 mình? - Phân tích câu 
 Giáo viên mời học sinh thảo luận nhóm bốn. chuyện đưa ra
 *Gợi ý:
 + Rèn luyện ngay từ khi còn nhỏ, trong học 
 tập và công việc và sinh hoạt hàng ngày
 + Học tập chăm chỉ, học đều các môn, lắng 
 nghe thầy cô giáo giảng bài. Làm bài tập 
 và chuẩn bị bài đầy đủ với tinh thần tự 
 giác
 + Không ỷ lại và cha mẹ, không đùn đẩy 
 công việc cho anh chị em, không để bố mẹ 
 23 nhắc nhở công việc được giao rồi mới 
 làm
 + Ngay từ bây giờ cố gắng học tập tốt tạo 
 điều kiện thuận lợi cho cuộc sống tự lập 
 sau này.
 Giáo viên mời học sinh trình bày và đưa ra 
 kết luận.
 Bài học: 
 Tính tự lập nên được rèn luyện hàng ngày, 
 qua việc chăm chỉ, tự giác trong học tập, hay 
 trong mọi công việc lớn nhỏ khác nhau của 
 cuộc sống thường ngày. Không ỷ lại và cha 
 mẹ, không đùn đẩy công việc cho người 
 khác, không để bố mẹ, thầy cô nhắc nhở 
 công việc được giao rồi mới làm.
9 Thực hành T Trò chơi: Người tự lập - HS thực hành 
 A - GV chia cả lớp làm bốn đội, mỗi đội có tham gia hoạt 
 nhiệm vụ như sau: động.
 + Đội 1: Nhiệm vụ làm sạch lớp học
 + Đội 2: Nhiệm vụ tưới cây
 + Đội 3: Nhiệm vụ sắp xếp bàn ghế lớp học 
 sau khi ra về
 + Đội 4: Nhiệm vụ tắt các thiết bị điện khi 
 ra về.
 Trò chơi sẽ được thực hiện sau khi kết thúc 
 bài học.
10 Nội dung 3 0 0
11 Thực hành 3 0 0
12 Trắc nghiệm bài học Câu hỏi trắc nghiệm – tương tác với học sinh Học sinh trả lời 
 câu hỏi trắc 
 nghiệm bài học
 GV đưa ra kết luận chung: HS nhắc lại nội 
13 Kết luận chung Tính tự lập cần được rèn luyện hàng ngày dung GV kết 
 qua việc chăm chỉ, tự giác trong học tập, hay luận
 trong mọi công việc lớn nhỏ khác nhau của 
 cuộc sống thường ngày.
14 Ứng dụng thực tế Mục đích: Giúp học sinh biết cách ứng dụng HS ứng dụng 
 thực tế, biết được cách thoát ra khỏi đám kiến thức bài 
 cháy. học vào cuộc 
 - Cách tiến hành: Giáo viên gợi ý một số sống
 hoạt động cho học sinh áp dụng kiến thức bài 
 24 học vào thực tế.
 - Hãy sống tự lập bằng chính những công 
 việc nhỏ hàng ngày.
 - Tự quét dọn nhà cửa giúp bố mẹ.
 - Phụ mẹ nấu cơm.
 - Tự giác ngồi vào bàn học không cần thầy 
 cô, bố mẹ nhắc nhở.
 - Tự sắp xếp phòng ở, bàn học của mình một 
 cách ngăn nắp.(Có rất nhiều những công việc 
 mà các em có thể tự mình làm được, không 
 nên ỷ lại hay thụ động vào người khác).
15 Tổng kết GV cùng học sinh nhắc lại tên và nội dung HS đọc to tên 
 1. Giáo viên tóm lược bài học: bài học
 nội dung buổi học: Tên bài học: Kỹ năng tự lập - Tóm lược nội 
 2. Cùng học sinh ôn - Ý nghĩa của việc tự lập dung kiến thức 
 tập về những điều mà - Kỹ năng sống tự lập cần ghi nhớ
 các em thu nhận được Bài học chung: Tính tự lập cần được rèn 
 trong buổi học. luyện hàng ngày qua việc chăm chỉ, tự giác 
 trong học tập, hay trong mọi công việc lớn 
 nhỏ khác nhau của cuộc sống thường ngày.
 25 BÀI 6: KỸ NĂNG TỰ LÀM CHỦ CẢM XÚC
Mục tiêu bài học: Giúp học sinh có thái độ tích cực, biết làm chủ hành động và cảm xúc 
trước các tình huống khác nhau trong cuộc sống.
 TT Tiêu đề hoạt động Giáo viên Học sinh
1 Khởi động Trò chơi “Mưa phùn, mưa rào” - HS tham gia 
 Cách chơi: khởi động cùng 
 Người điều hành giải thích rằng tất cả GV
 đang trên thuyền lênh đênh trên biển. 
 Khi bão thì thuyền vỡ và chúng ta phải 
 nhảy lên phao. Nếu phao quá tải thì sẽ 
 chìm. Nếu phao trống thì sẽ lãng phí. 
 Học viên xếp thành vòng tròn và quay 
 theo một chiều
 - Giải thích khi người điều hành nói mưa 
 phùn, mưa phùn... thì các học viên đi 
 đều và vỗ nhẹ lên vai người trước mưa 
 rào, mưa rào... thì các học viên đi đều 
 và vỗ mạnh lên vai người trước. Khi 
 người điều hành hô bão thì mọi người 
 dừng lại.
 - Người điều hành hô Nhảy lên phao (3, 
 4, 5..) người thì mọi người nhanh chóng 
 hình thành nhóm (3, 4, 5 ) người và cầm 
 tay nhau thành vòng tròn.
 - Tổng kết: những nguời mắc lỗi thì sẽ bị 
 phạt
 (Giáo viên tự chọn hình phạt vui vẻ)
 Mình cùng chơi trò chơi nào!
2 Ôn bài cũ GV cho HS trao đổi về bài học trước hoặc HS ôn lại bài học 
 đặt câu hỏi để học sinh trả lời. cũ cùng với bạn.
 + Bài học trước tên là gì?
 + Có những nội dung gì? Con đã được 
 tham gia những hoạt động gì?
 + Con đã áp dụng v àonhững hoạt động 
 thường ngày như thế nào?
 *Bài học: 
 Tính tự lập nên được rèn luyện hàng ngày, 
 qua việc chăm chỉ, tự giác trong học tập, 
 hay trong mọi công việc lớn nhỏ khác 
 26 nhau của cuộc sống thường ngày. Không ỷ 
 lại và cha mẹ, không đùn đẩy công việc 
 cho người khác, không để bố mẹ, thầy cô 
 nhắc nhở công việc được giao rồi mới làm.
3 Giới thiệu bài mới: KỸ NĂNG LÀM CHỦ CẢM XÚC - HS đọc to tên 
 - Câu chuyện “Những vết đinh” bài học
 - Khái niệm làm chủ cảm xúc?
 - Hậu quả khi không làm chủ được cảm 
 xúc?
 - Kỹ năng làm chủ cảm xúc?
 - Thực hành.
4 Câu chuyện VIDEO “Những vết đinh” - HS theo dõi 
 Mở Video video
5 Trắc nghiệm tình Trắc nghiệm câu chuyện- tương tác với hs - HS trả lời câu 
 huống hỏi trắc nghiệm 
 bài học GV đưa ra
6 Nội dung 1 1. Khái niệm làm chủ cảm xúc? - Trả lời câu hỏi 
 - Mục đích: Học sinh hiểu được khái GV đưa ra.
 niệm làm chủ cảm xúc - Quan sát bức 
 - Hình thức: Thảo luận nhóm tranh.
 - Cách tiến hành: - Đưa ra bài học 
 + Giáo viên cho học sinh thảo luận nhóm chung
 4, rồi trả lời câu hỏi.
 + Làm chủ cảm xúc là gì?
 + Em đã từng nóng giận hay bực tức với 
 ai chưa?
 + Giáo viên mời học sinh trả lời
 => Giáo viên tổng kết: Làm chủ cảm xúc 
 là biết cách thể hiện bản thân và cư xử lịch 
 sự, không dùng bạo lực, lời nói thô tục với 
 mọi người trong mọi trường hợp.
 * Hậu quả khi không làm chủ được cảm 
 xúc 
 - Câu chuyện ý nghĩa: “Hậu quả của cơn 
 nóng giận.”
 - Một ông bố khi đang đánh bóng chiếc xe 
 của mình, thì đứa con trai lớn 4 tuổi nhặt 
 lên một viên sỏi và vẽ nhiều đường lằn lên 
 cạnh bên kia của chiếc xe. Trong cơn giận 
 dữ, ông bố đã nắm lấy bàn tay của đứa con 
 và liên tiếp đánh mạnh mà không nhận ra 
 rằng ông ta đang dùng một cái cờ lê (đồ 
 dùng sửa xe) để đánh.
 27 - Kết quả là trong bệnh viện, đứa con trai 
 của ông ta đã mất đi hết các ngón tay của 
 mình do quá nhiều chỗ gãy. Khi đứa con 
 trai nhìn thấy đôi mắt bố mình biểu lộ sự 
 đau đớn, đứa bé bèn hỏi: “Bố ơi con xin 
 lỗi vì đã vẽ lên xe của bố! Khi nào các 
 ngón tay của con mới có thể mọc trở lại?” 
 Người bố cảm thấy rất đau đớn và không 
 nói được lời nào, ông ta trở lại chiếc xe 
 của mình và ra sức đá nó. 
 - Trong khi đang bị lương tâm dằn vặt và 
 đang ngồi đối diện phía hông của chiếc xe, 
 ông ta chợt nhìn thấy những vết xước do 
 chính đứa con trai của ông ta đã vẽ rằng: 
 “Bố ơi! Con yêu Bố nhiều lắm!”
 - Giáo viên hỏi học sinh: Bài học rút ra từ 
 câu chuyện trên là gì?
 2. Bài học chung:
 - Khi chúng ta hành động và quyết định 
 trong lúc nóng giận thì chúng ta sẽ hối 
 hận.
 - Đừng bao giờ ra quyết định khi đang 
 nóng giận
7 Thực hành 1 Trò chơi: Nhận diện cảm xúc 0
 - Mục đích: Học sinh nhận biết được cảm 
 xúc biểu hiện qua nét mặt vui, buồn, tức 
 giận...
 - Cách tiến hành:
 + Giáo viên đưa ra các khuôn mặt cảm xúc 
 khác nhau: Vui, buồn, tức giận, khóc 
 + Mời một bạn học sinh lên thể hiện cảm 
 xúc
 + Học sinh ở dưới đoán xem bạn đang thể 
 hiện cảm xúc gì?
8 Nội dung 2 - Kỹ năng làm chủ cảm xúc? - HS lắng nghe 
 GV phân tích và chia sẻ cho học sinh một câu chuyện
 số câu chuyện thực tế mà mình trải qua - Phân tích câu 
 hoặc biết về chủ đề làm chủ cảm xúc. chuyện đưa ra
 GV cho học sinh ghi nhớ một số quy tắc 
 để làm chủ cảm xúc.
 Các quy tắc để làm chủ cảm xúc.
 1. Không làm đau mình.
 2. Không làm đau người khác.
 28 3. Không làm đau đồ vật.
 Các bước làm chủ cảm xúc (giáo viên 
 cho hs ghi nhớ 5 bước tương ứng với 5 
 ngón tay trên bàn tay)
 B1: Nhớ các quy tắc.
 B2: Hít hơi thật sâu và lờ đi.
 B3: Nói lời lịch sự.
 B4: Uống nước, nghe nhạc.
 B5: Suy nghĩ theo hướng tích cực.
 Bài học: Luôn ghi nhớ và thực hành các 
 nguyên tắc 
9 Thực hành GV - HS thực hành 
 *Thuyết trình “Câu chuyện của tôi” tham gia hoạt 
 “Hãy chia sẻ câu chuyện của con và cách động.
 con đã làm chủ cảm xúc?
 GV nhận xét và khen ngợi.
10 Nội dung 3 0 0
11 Thực hành 3 0 0
12 Trắc nghiệm bài học GV Học sinh trả lời 
 Câu hỏi trắc nghiệm – tương tác với học câu hỏi trắc 
 sinh nghiệm bài học
 GV đưa ra kết luận chung: HS nhắc lại nội 
13 Kết luận chung Kiềm chế cơn tức giận bằng nhiều cách dung GV kết luận
 khác nhau để không phải hối hận.
 Nói không với bạo lực. 
14 Ứng dụng thực tế Mục đích: Giúp học sinh biết cách ứng HS ứng dụng kiến 
 dụng thực tế, biết cách làm chủ cảm xúc thức bài học vào 
 - Cách tiến hành:Giáo viên gợi ý một số cuộc sống
 hoạt động cho học sinh áp dụng kiến thức 
 bài học vào thực tế
 - Câu hỏi: Thông thường em hay mất bình 
 tĩnh, nóng giận, mất kiểm soát vào trường 
 hợp nào? Với ai? Và ở đâu?
 - Hãy hình dung, hậu quả xảy ra sẽ như 
 thế nào?
 - Hãy làm chủ cảm xúc bản thân để tránh 
 những hậu quả xấu có thể xảy ra.
15 Tổng kết Cách tiến hành: HS đọc to tên bài 
 1. Giáo viên tóm lược GV cùng hs nhắc lại tên và nội dung bài học
 nội dung buổi học: học. - Tóm lược nội 
 2. Cùng học sinh ôn Tên bài học: Kỹ năng làm chủ cảm xúc dung kiến thức 
 tập về những điều mà Bài học chung: cần ghi nhớ
 29 các em thu nhận được Các quy tắc để làm chủ cảm xúc.
trong buổi học. 1. Không làm đau mình.
 2. Không làm đau người khác.
 3. Không làm đau đồ vật.
 Các bước làm chủ cảm xúc 
 B1: Nhớ các quy tắc.
 B2: Hít hơi thật sâu và lờ đi.
 B3: Nói lời lịch sự.
 B4: Uống nước, nghe nhạc.
 B5: Suy nghĩ theo hướng tích cực.
 Nói không với bạo lực
 Kiềm chế cơn tức giận bằng nhiều cách 
 khác nhau để không phải hối hận.
 30