Giáo án Ngữ văn 10 Kết Nối Tri Thức học kì 1
Bạn đang xem 30 trang mẫu của tài liệu "Giáo án Ngữ văn 10 Kết Nối Tri Thức học kì 1", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
Tóm tắt nội dung tài liệu: Giáo án Ngữ văn 10 Kết Nối Tri Thức học kì 1
- Vậy mà sao nhiều người họ kháo là tàu bay trỗi cao được hơn mây bác nhỉ? Tay nọ làm thinh. - Chả biết đâu trời đâu đất thế này biết lối nào mà về bến, thưa các bác? Khơng được trả lời, bà cụ chẳng dám hỏi han gì thêm. Bà ngồi im, ơm chặt trong lịng một chiếc làn mây. Hình vĩc bé nhỏ, teo tĩp của bà như chìm lấp vào thân ghế. Khi cơ tiếp viên đẩy xe đưa bữa điểm tâm đến, bà khơng muốn nhận khay đồ ăn. Bà bảo cơm nước lạ kiểu chẳng đũa bát gì chẳng quen, mấy lại đã ăn no bụng hồi sớm, mấy lại cũng thực tình là già chẳng cĩ lắm tiền. Cơ gái ân cần giải thích để bà cụ yên tâm rằng giá của suất ăn này đã được tính gộp trong tiền vé. - Thảo nào hai lượt tàu bay những triệu bạc - bà cụ nĩi - Vậy mà lúc biếu già tấm vé các chú khơng quân cùng đơn vị với con trai già ngày nọ bảo là tốn cĩ trăm ngàn. Các chú ấy cho già thì cĩ, chứ cịn tính ở quê đừng nĩi triệu với trăm ngàn, ngàn với trăm cũng khĩ. Bà cụ hạ chiếc bàn gấp xuống song khơng bày bữa ăn lên đấy. Tất cả các thứ hộp thứ gĩi trên khay bà dồn hết vào chiếc làn mây. Bà chẳng ăn chút gì. Lúc người ta mang đồ uống đến, bà cũng chỉ xin một cốc nước lọc. Bà hỏi cơ tiếp viên: - Đã sắp đến sơng Bến Hải chưa con? - Dạ thưa - Cơ gái nhìn đồng hồ đeo tay - Cịn chừng dăm phút nữa ạ. Nhưng thưa cụ vì chúng ta bay trên biển nên khơng ngang qua sơng mà sẽ chỉ ngang qua vùng trời vĩ tuyến 17. - Lát qua đấy con bật dùm già cái cửa trịn này con nhé, cho thống. - Ấy chết, mở thế nào được ạ. Cơ gái bật cười. Ngồi cửa sổ nắng loé lên, cánh máy bay lấp lánh, nhưng chỉ trong chốc lát. Trên rất cao này, trời vẫn cịn mây. Người tơi nơn nao như ngồi trên đu quay. Chưa chuyến nào thấy mệt như chuyến này. Cĩ lẽ vì cơn bão đang hồnh hành ở miền trung nên khơng trung đầy rẫy ổ gà. Máy bay chịng chành, dồi lắc, bên thân và dưới sàn khe khẽ phát ra những tiếng răng rắc như sắp rạn. Tay vận complet xoè diêm châm thuốc. Là dân nghiện nhưng lúc này tơi thấy gai với khĩi. Lẽ ra y nên xuống phía dưới mà thả khí chứ chẳng nên phớt lờ hàng chữ “khơng hút thuốc” sáng nay trước mũi y như vậy, tơi sẽ uể oải thầm nghĩ, đậy tờ báo lên mặt và nhắm mắt lại. Giấc ngủ thiu thiu chầm chậm trườn tới. - Làm cái gì vậy? Hả! Cái bà già này! Tơi giật bắn mình. Tơi bị giằng khỏi giấc ngủ khơng phải vì tiếng quát, tay ngồi cạnh tơi khơng quát to tiếng, chỉ nạt, nạt khẽ thơi, đủ nghe. Nhưng âm hưởng của nỗi hoảng hốt và sự cục cằn trong giọng y như tát vào mặt người ta. Thận trọng, tơi liếc nhìn. Khĩi thuốc và cặp vai to đùng của y che khuất cả bà cụ già, cả ơ cửa sổ. - Này, cơ kia, cơ nhân viên! - Y sang trọng đứng dậy mắng - Tới mà nhìn! Đây là hàng khơng hay là cái xơ bếp? Là phi cơ hay là cái miếu thờ thế này, hả? - Van bác... - Bà cụ sợ sệt - Bác ơi, van bác... Chẳng là, bác ạ, bữa nay giỗ thằng cả nhà tơi. Non ba chục năm rồi, bác ơi, tơi mới lên được đến miền cháu khuất. Tay nọ gần như bước xéo lên đùi tơi, xấn ra lối đi. Bộ mặt hồng hào bừng bừng giận dữ và khinh miệt. Bà cụ ngồi, lặng phắt, lưng cịng xuống, hai bàn tay chắp lại, gầy guộc. Trên chiếc bàn gấp bày đĩa hoa cúng, nải chuối xanh, mấy cái phẩm oản và ba cây nhang cắm trong chiếc cốc thuỷ tinh đựng gạo. Một bức ảnh ép trong tấm kính cỡ bàn tay để dựng vào thành cốc. Cơ tiếp viên vội đi tới. Cơ đứng sững bên cạnh tơi. Khơng hề kêu lên, khơng thốt một lời, cơ lặng nhìn. Máy bay vươn mình nâng độ cao vượt qua trần mây. Sàn khoang dốc lên. Cái bàn thờ nhỏ bé bỏng của bà cụ già hơi nghiêng đi. Tơi xồi người sang giữ lấy cái khung ảnh. Tấm ảnh được cắt ra từ một tờ báo, đã cũ xưa, nhưng người phi cơng trong ảnh cịn rất trẻ. Khĩi nhang nhả nhè nhẹ, bốc lên dìu dịu, mờ mỏng trong bầu khơng khí lành lạnh của khoang máy bay. Những cây nhang trên trời thẳm toả hương thơm ngát. Ngồi cửa sổ đại dương khí quyển ngời sáng. Phụ lục 4.2 Truyện kể về nữ thần Detemer – Thần thoại Hi Lạp Demeter là ai? Nữ thần Déméter trong thế giới thần thoại Hy Lạp cổ đại tuy khơng cĩ sức mạnh và quyền thế lớn lao như Zeus, Héra, Poseidon, Hadès nhưng lại được người xưa hết sức trọng vọng, sùng kính. Cĩ lẽ sau vị thần Thợ rèn-Héphạstos thì Déméter là vị thần khơng gây cho người trần thế một tai họa nào mà chỉ ban cho họ biết bao nhiêu phúc lợi. Cũng phải nhắc đến nữ thần Hestia cho khỏi bất cơng. Nàng cũng khơng hề gieo một tai họa nào xuống cho những người trần thế song nàng cũng khơng đem lại cho họ những phúc lợi lớn lao. Nàng là vị thần của bếp lửa gia đình. Demeter đi tìm con gái Nữ thần Déméter cĩ một người con gái duy nhất tên là Perséphone, người con gái đẹp nhất trong số các thiếu nữ con cái của các vị thần. Đĩ là con của Déméter với Zeus. Chuyện người con gái của Déméter là nàng Perséphone bị thần Hadès bắt cĩc đưa xuống dưới âm phủ làm vợ đã gây nên bao đau khổ cho Déméter và bao rối loạn cho đời sống các thần trên đỉnh Olympia cũng như người trần thế. May thay cuối cùng nhờ đấng chí tơn, chí kính, chí cơng minh Zeus phân xử, cho nên mọi việc mới trở lại hài hịa, êm thấm. Mặc dù Hades đã cho Perséphone ăn 6 hạt lựu nhưng cuối cùng Demeter cũng được ở bên cạnh con mình 6 tháng (là 6 tháng mùa xuân) sau đĩ Perséphone phải về sống cùng Hades ở dưới địa ngục 6 tháng (6 tháng mùa đơng). Và sự việc đã diễn ra chỉ trong nháy mắt, bởi vì từ khi được thần Zeus ưng chuẩn, Hadès ngày đêm theo dõi từng bước đi của Perséphone. Được biết Perséphone cùng bạn bè đang say sưa vui chơi trong thung lũng đầy hoa thơm cỏ lạ, thần Hadès tức tốc đến ngay gặp nữ thần Đất - Gaia vĩ đại, xin nữ thần cho mọc lên ở chỗ Perséphone đang vui chơi một bơng hoa cực kỳ đẹp đẽ và thơm ngát. Nữ thần Đất-Gaia làm theo lời thỉnh cầu của Hadès. Perséphone đang vui chơi bỗng ngửi thấy hương thơm ngào ngạt từ một cây hoa nom rất lạ, xưa nay nàng chưa từng trơng thấy. Nàng đi đến gần và đưa tay ra vin cành hoa xuống ngắt. Bỗng nàng thấy người hẫng đi một cái như khi sa chân xuống một vũng lội. Thần Hadès đã làm cho đất nứt ra ở dưới chân nàng. Và nàng rơi xuống lịng đất đen trong vịng tay của Hadès. Perséphone chỉ kịp thét lên một tiếng kinh hồng. Mặt đất nứt lại khép kín vào, lành lặn như cũ. Thần Hadès bế Perséphone lên cỗ xe ngựa của mình, cỗ xe cĩ những con ngựa đen bĩng nhưng từ bánh xe cho đến càng xe đều bằng vàng sáng chĩi hay bằng đồng đỏ rực. Và chỉ trong nháy mắt cỗ xe đã đưa nàng Perséphone về cung điện của thần Hadès. Thế là thần Hadès được một người vợ và nữ thần Déméter mất cơ con gái yêu dấu, xinh đẹp. Tiếng thét kinh hồng của Perséphone dội vang đến tận trời cao. Ở cung điện Olympe nữ thần Déméter nghe thấy tiếng thét ấy. Cả núi cao, rừng sâu, biển rộng nhắc lại tiếng thét ấy như muốn bảo cho Déméter biết chuyện chẳng lành đã xảy ra với nàng. Nghe tiếng thét của con, Déméter rụng rời cả chân tay. Nàng vội vã rời ngay cung điện Olympe xuống trần tìm con. Như một con đại bàng, giống chim bay nhanh nhất trong các lồi chim, Déméter từ trời cao lướt xuống, đi tìm con khắp mặt biển rộng, khắp mặt đất đai, khắp các ngọn núi cao, khắp các cánh rừng sâu. Nàng gọi con đến khản hơi, mất tiếng: “Per... sé... phone...!” “Per... sé... phone...!” Nhưng đáp lại tiếng gọi của nàng chỉ là những tiếng “Per... sé... phone...!” vang vọng, buồn thảm. Déméter đi tìm con suốt chín ngày, chín đêm. Chín ngày khơng ăn, chín đêm khơng ngủ và cũng khơng tắm gội chải đầu, chải tĩc khiến cho thân hình nàng tiều tụy, hao mịn. Chín ngày khơng ăn, chín đêm khơng ngủ, Déméter cứ đi lang thang hết nơi này đến nơi khác gọi con, kêu gào than khĩc vật vã. Nàng hỏi rừng cây, rừng cây lắc đầu trả lời khơng biết. Nàng hỏi núi cao, núi cao cũng ngơ ngác khơng biết nĩi gì. Nàng hỏi biển khơi thì biển khơi trả lời nàng bằng những tiếng thở dài thương cảm. Cịn đất đen thì im lặng nhìn nàng, thấm khơ những dịng nước mắt xĩt xa, đau khổ của nàng đang lã chã tuơn rơi. Cả đến những tiên nữ Nymphe cùng dạo chơi với Perséphone buổi sáng đẹp trời hơm ấy cũng khơng biết gì hơn ngồi việc nghe thấy tiếng thét kinh hồng của Perséphone. Chín ngày chín đêm như thế... Déméter với tấm lịng của một người mẹ chẳng quản ngại vất vả gian lao đã đi tìm đứa con gái yêu dấu, độc nhất của mình. Sang ngày thứ mười, khi cỗ xe của thần Mặt trời-Hélios đã bỏ lại sau lưng biển khơi khơng sinh nở, thì thần Hélios động mối từ tâm bèn gọi Déméter lại và kể cho nàng biết đầu đuơi câu chuyện vừa qua, bởi vì khơng cĩ chuyện gì xảy ra ở trên mặt đất này mà khơng lọt vào con mắt của vị thần Mặt trời, chẳng ai giấu giếm được điều gì với vị thần cĩ cỗ xe vàng chĩi lọi này. (Chính Hélios đã mách cho vị thần Thợ rèn Chân thọt biết, cơ vợ Aphrodite của anh ta hay đi ngang về tắt với thần Arès). Biết chuyện, nữ thần Déméter vơ cùng căm tức thần Zeus. Nàng khơng trở về thế giới Olympe để đảm đương cơng việc của mình nữa. Nàng, từ nay trở đi sẽ sống mai danh ẩn tích dưới trần, trong thế giới của những người trần đoản mệnh. Nàng thay hình đổi dạng thành một bà già mặc áo đen và cứ thế đi lang thang hết nơi này đến nơi khác. Và cho đến một ngày kia nàng đặt chân tới Éleusis. Ngày soạn: 8/9 Tuần: 1, 2 Ngày dạy: 12/9 Tiết: 3,4 VĂN BẢN ĐỌC TRUYỆN KỂ VỀ CÁC VỊ THẦN SÁNG TẠO THẾ GIỚI I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức ❖ Học sinh vận dụng tri thức về truyện kể, học sinh xác định được thời gian, khơng gian, nhân vật và sự kiện chính của từng truyện kể ❖ Học sinh vận dụng tri thức về thần thoại, học sinh sẽ: + Chỉ ra được những nét đặc biệt về hình dạng và tính khí, cơng việc của thần Trụ Trời, thần Giĩ, thần Sét + Chỉ ra được cơ sở hình thành các vị thần + Phân tích được quan niệm, nhận thức của người nguyên thủy về thế giới tự nhiên thơng qua hình ảnh các vị thần. + Nhận xét thái độ tình cảm của người xưa với thế giới tự nhiên + Đánh giá được nét nổi bật trong việc xây dựng hình tượng các vị thần 2. Năng lực: ❖ Học sinh vận dụng tri thức về thần thoại và trải nghiệm văn học, học sinh sẽ diễn giải và bình luận được quan điểm “vạn vật cĩ linh hồn” và đánh giá được sức hấp dẫn của niềm tin ấy với con người hiện đại. ❖ Học sinh vận dụng năng lực viết để thực hành viết kết nối đọc sau bài học 3. Phẩm chất: Học sinh cĩ ý thức sống cĩ khát vọng, cĩ hồi bão, và thể hiện được trách nhiệm với cộng đồng. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU 1. Học liệu: Sách giáo khoa, sách giáo viên, phiếu học tập 2. Thiết bị: Máy chiếu, bảng, dụng cụ khác nếu cần. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC TỔ CHỨC THỰC HIỆN SẢN PHẨM 1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu hoạt động: Tạo tâm thế thoải mái và gợi dẫn cho học sinh về nội dung bài học b. Nội dung thực hiện: ❖ GV cho HS xem video clip 3 vị thần từng gánh cả bầu trời trên lưng trong thần thoại (tư liệu đính kèm) ❖ HS theo dõi và nêu cảm nhận Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập HS cĩ thể trả lời theo các ý sau Giáo viên chiếu video, đặt câu hỏi - Trình bày câu chuyện về vị thần mà Sau khi xem video con ghi nhớ được câu con nhớ nhất chuyện của vị thần nào? Theo con vì sao - Lí giải: con người thuở sơ khai lại hình thành nên + Do con người chưa cĩ khoa học kĩ những câu chuyện về những vị thần sáng thuật, mọi thứ của thế giới tự nhiên tạo vũ trụ? luơn mới mẻ, lạ lẫm với con người. Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ + Tư duy của con người thời khai Học sinh theo dõi và trả lời câu hỏi hoang lập địa Thế giới là một điều kì Bước 3. Báo cáo, thảo luận bí, mọi vật đều cĩ linh hồn, sức sống. Học sinh chia sẻ Bước 4. Kết luận, nhận định Giáo viên chốt ý và dẫn dắt vào bài học. 2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC a. Mục tiêu hoạt động: ❖ Học sinh vận dụng tri thức về truyện kể, học sinh xác định được thời gian, khơng gian, nhân vật và sự kiện chính của từng truyện kể ❖ Học sinh vận dụng tri thức về thần thoại, học sinh sẽ: + Chỉ ra được những nét đặc biệt về hình dạng và tính khí, cơng việc của thần Trụ Trời, thần Giĩ, thần Sét + Chỉ ra được cơ sở hình thành các vị thần + Phân tích được quan niệm, nhận thức của người nguyên thủy về thế giới tự nhiên thơng qua hình ảnh các vị thần. + Nhận xét thái độ tình cảm của người xưa với thế giới tự nhiên + Đánh giá được nét nổi bật trong việc xây dựng hình tượng các vị thần ❖ Học sinh vận dụng tri thức về thần thoại và trải nghiệm văn học, học sinh sẽ diễn giải và bình luận được quan điểm “vạn vật cĩ linh hồn” và đánh giá được sức hấp dẫn của niềm tin ấy với con người hiện đại ❖ Học sinh vận dụng năng lực viết để thực hành viết kết nối đọc sau bài học b. Nội dung thực hiện: ❖ Học sinh tiến hành chia nhĩm tìm hiểu về từng vị thần bằng nhiều hình thức khác nhau ❖ Học sinh thuyết trình – GV chốt ý và đánh giá sản phẩm Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 1. Thời gian, khơng gian, nhân vật và sự Giáo viên chia lớp thành 6 nhĩm kiện chính của truyện kể Mỗi nhĩm lựa chọn hình thức trình a. Thần Trụ Trời bày sản phẩm - Thời gian: Thưở ấy chưa cĩ vũ trụ, chưa + Nhĩm họa sĩ: Phác họa hình ảnh cĩ muơn vật và lồi người các vị thần và các năng lực của các vị - Khơng gian: Trời đất là đám hỗn độn, tối thần tăm và lạnh lẽo + Nhĩm nhạc sĩ: Sáng tác một bài - Nhân vật: Thần Trụ Trời hát/bài rap giới thiệu về các vị thần - Sự kiện chính: + Nhĩm tâm linh: Tìm hiểu về tín + Thần đầu đội trời lên rồi đào đất, đá đắp ngưỡng thờ cũng và ý nghĩa của các thành cột cao để chống trời vị thần trong văn hĩa tâm linh người + Trời cao và khơ cứng, thần phá cột, ném Việt vung đá và đất khắp nơi Núi và cao + Nhĩm văn học: Tìm hiểu về các vị nguyên thần theo đặc trưng của truyện kể: + Chỗ thần đào lên lấy đất đá thành biển thời gian, khơng gian, cốt truyện, b. Thần Sét nhân vật và người kể. Sau đĩ rút ra - Thời gian: Phiếm chỉ, ước lệ nhận xét - Khơng gian: Trên Thiên đình, Dưới hạ Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ giới Học sinh thảo luận và hồn thành - Nhân vật: Thần Sét (cũng cĩ khi gọi là phiếu ơng Sấm) Thời gian: 10 phút – Hoặc các nhĩm - Sự kiện chính: đã chuẩn bị trước bài qua phần tự + Giới thiệu thần Sét là người chuyên phản học. ánh sự thịnh nộ của Ngọc Hồng Chia sẻ: 3 phút + Một lần thần Sét bị Trời phạt, gà thần của Phản biện và trao đổi: 2 phút Ngọc Hồng được sai xuống mổ thần Sét Bước 3. Báo cáo, thảo luận nhưng khơng làm gì được. Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo + Về sau, thần Sét cứ nghe tiếng gà là giật phần tìm hiểu mình Bước 4. Kết luận, nhận định + Thần Sét đã từng thua Cường Bạo Đại Giáo viên chốt những kiến thức cơ Vương dù sau cĩ chiến thắng cũng khiến bản về nội dung – nghệ thuật các thiên đình một lần xấu hổ truyện thần thoại. c. Thần Giĩ - Thời gian: Phiếm chỉ, ước lệ - Khơng gian: Trên Thiên Đình; Dưới hạ giới - Nhân vật: Thần Giĩ - Sự kiện chính: + Giới thiệu về thần Giĩ + Câu chuyện đùa nghịch của con thần Giĩ + Ngọc Hồng xử tội: Đày con thần Giĩ xuống bắt đi chăn trâu, bắt hĩa làm cây ngải để báo tin giĩ cho thiên hạ, khi trâu bị cảm giĩ thì lấy lá cây ngải chữa cho trâu. 2. Đặc điểm và cơ sở hình thành thần Trụ Trời, thần Sét và thần Giĩ a. Thần Trụ Trời * Hình dạng - Thân thể to lớn khơng biết bao nhiêu mà kể - Chân bước dài và xa như từ tỉnh này sang tỉnh kia, từ đỉnh núi này sang đỉnh núi kia * Tính khí - Chăm chỉ cần mẫn “Một mình cầy cục đắp cột đá càng cao chĩt vĩt càng đẩy trời lên mãi” - Sức khỏe phi thường: Khổng lồ, một mình chống trời, đắp đất, dời núi, - Giàu trí tưởng tượng, sáng tạo: Tạo ra trời, đất, biển cả và cả núi non. * Cơ sở hình thành - Trời và đất vốn riêng biệt, giữa trời và đất là khoảng khơng gian của đất đai, cây cối, núi non và biển cả - Thần Trụ Trời cĩ cơng sáng tạo ra vũ trụ * Cơng việc - Tạo ra trời đất, biển, núi non Khởi nguyên hình thành Vũ trụ - Về sau, trở thành ơng Trời hay Ngọc Hồng cai quản mọi việc trên thế gian. * Mục đích cơng việc - Khai sinh ra trời đất và sự sống trong vũ trụ - Cai quản mọi việc trong vũ trụ - Diễn tả sự ra đời của đất trời và người cai quản các giới theo quan niệm dân gian b. Thần Sét * Hình dạng - Mặt mũi nanh ác - Tiếng quát tháo dữ dội * Tính khí - Tính khí nĩng nảy - Cực oai, cực dữ - Thể hiện sự phẫn nộ của Ngọc Hồng * Cơ sở hình thành - Hiện tượng Sấm, Sét của tự nhiên. + Sấm: Tiếng động vang to trên trời + Sét: Mang nguồn tích điện, chớp giật trên bầu trời - Thường xuất hiện khi cĩ mưa giơng, bão tố hoặc báo hiệu trời sắp đổ mưa - Thường xuất hiện ở tháng Hai, Ba và ít xuất hiện ở mùa đơng. * Cơng việc - Chuyên thi hành pháp luật ở trần gian - Thần cĩ một lưỡi búa đá, khi xử án kẻ nào thì thần tự mình nhảy xuống tận nơi, trỏ ngọn cờ vào đầu tội nhân rồi dùng lưỡi búa bổ xuống đầu. Cĩ khi xong việc, thần khơng mang lưỡi búa theo mà để luơn tại đĩ - Ngủ vào mùa đơng, tháng Hai, Ba mới dậy làm việc * Mục đích cơng việc - Trừng trị những kẻ cĩ tội - Thể hiện sự phẫn nộ của Ngọc Hồng - Diễn tả sự dữ dội của sấm, sét trong tự nhiên c. Thần Giĩ * Hình dạng - Hình dạng kì quặc - Khơng cĩ đầu * Tính khí - Tương đối thất thường + Cĩ lúc giĩ nhỏ + Cĩ lúc giĩ to + Cĩ lúc cùng với thần Mưa, thần Sét cùng hoạt động là vơ cùng đáng sợ + Cĩ lúc dạo chơi vào buổi tối + Cĩ lúc là giĩ xốy * Cơ sở hình thành Hiện tượng giĩ thổi của tự nhiên: giĩ to, giĩ nhỏ, giĩ xốy và khi cĩ cả sấm, và mưa thì gây bão hoặc giơng. * Cơng việc - Làm giĩ to, giĩ nhỏ hay bão lớn, lâu hay mau tùy lệnh của Ngọc Hồng * Mục đích cơng việc - Diễn tả hiện tượng giĩ trong tự nhiên 3. Quan niệm, nhận thức, khát vọng và tình cảm của người nguyên thủy về thế giới tự nhiên • Về thần Trụ Trời: + Nhận thức: ơng Trời sáng tạo ra muơn lồi, muơn vật. Nhận thức của con người nguyên thủy là trời đất được sinh ra bởi ơng Trời – người cĩ quyền lực tồn năng trong vũ trụ. Đồng thời lí giải sự hình thành của đất trời và tự nhiên Điều đặc biệt là truyện cịn thể hiện được vết tích của cột chống trời ở núi Thạch Mơn, Hải Dương hiện nay. Soi trên thực địa thì núi An Phụ huyện Kim Mơn, Hải Dương, nơi cĩ đền thờ chúa Liễu Hạnh và Trần Hưng Đạo cho thấy đây chính là vết tích thần thoại của người Việt cổ. + Quan niệm: Ơng Trời tạo ra muơn lồi, tin tưởng vào tín ngưỡng thờ thần đặc biệt là ơng Trời (điều này khác với phương Tây với quan điểm Chúa là đáng cứu thế) + Khát vọng: Thể hiện được khát vọng khai hoang, lập địa của con người thưở sơ khai. • Về thần Sét (ơng Sấm – Thiên Lơi) + Nhận thức: Lí giải hiện tượng tự nhiên Sấm, Sét cĩ tiếng động vang, to. Sét cĩ thể đánh chết người + Quan niệm: Chính sự hung dữ của thần Sét và quan niệm thể hiện sự phẫn nộ của Ngọc Hồng nên Sấm hay Sét thường thể hiện được sự trừng trị đích đáng với kẻ ác (Truyện cổ tích nhiều nhân vật phản diện bị Sét đánh chết, đây cũng thể hiện sự phẫn nộ của con người trước cái ác, cái xấu) + Khát vọng: Thế lực cĩ thể trừng trị kẻ cĩ tội • Về thần Giĩ (thần Cụt Đầu) + Nhận thức: Lí giải hiện tượng giĩ thổi trong tự nhiên, khơng cĩ sự đồng đều, lúc giĩ to, giĩ nhỏ, giĩ xốy và cả khi cĩ mưa bão, giơng tố thì giĩ thổi rất mạnh. Kinh nghiệm dân gian khi cây ngải cuốn bơng cuốn lá lại thì trời sắp nổi giĩ (Câu chuyện của con thần Giĩ bị đày làm cây ngải); chữa cho trâu cảm giĩ bằng cây ngải (Câu chuyện người nơng dân xin gạo để nấu cháo cho vợ nhưng bị con thần Giĩ nghịch ngợm thổi bay bát gạo và con thần Giĩ bị Ngọc Hồng đày xuống hạ giới làm cây ngải) + Quan niệm: Dự đốn cĩ giĩ, chữa cảm cho trâu bằng lá cây ngải. + Khát vọng: Sự hiện diện của các vị thần khơng chỉ sáng tạo ra các giới, trừng trị kẻ cĩ tội mà cịn trở thành một phần của cuộc sống, hữu ích cho con người. 4. Nét nổi bật trong việc xây dựng hình tượng các vị thần - Các vị thần đều vơ cùng vĩ đại, cĩ quyền lực và năng lực phi thường bút pháp lãng
File đính kèm:
giao_an_ngu_van_10_ket_noi_tri_thuc_hoc_ki_1.docx

