Giáo án Ngữ văn 10 Kết Nối Tri Thức học kì 1

docx 413 trang giaoanhay 09/02/2026 60
Bạn đang xem 30 trang mẫu của tài liệu "Giáo án Ngữ văn 10 Kết Nối Tri Thức học kì 1", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

Tóm tắt nội dung tài liệu: Giáo án Ngữ văn 10 Kết Nối Tri Thức học kì 1

Giáo án Ngữ văn 10 Kết Nối Tri Thức học kì 1
 - Vậy mà sao nhiều người họ kháo là tàu bay trỗi cao được hơn mây bác nhỉ?
Tay nọ làm thinh.
- Chả biết đâu trời đâu đất thế này biết lối nào mà về bến, thưa các bác?
Khơng được trả lời, bà cụ chẳng dám hỏi han gì thêm. Bà ngồi im, ơm chặt 
trong lịng một chiếc làn mây. Hình vĩc bé nhỏ, teo tĩp của bà như chìm lấp vào 
thân ghế. Khi cơ tiếp viên đẩy xe đưa bữa điểm tâm đến, bà khơng muốn nhận 
khay đồ ăn. Bà bảo cơm nước lạ kiểu chẳng đũa bát gì chẳng quen, mấy lại đã 
ăn no bụng hồi sớm, mấy lại cũng thực tình là già chẳng cĩ lắm tiền. Cơ gái ân 
cần giải thích để bà cụ yên tâm rằng giá của suất ăn này đã được tính gộp trong 
tiền vé.
- Thảo nào hai lượt tàu bay những triệu bạc - bà cụ nĩi - Vậy mà lúc biếu già 
tấm vé các chú khơng quân cùng đơn vị với con trai già ngày nọ bảo là tốn cĩ 
trăm ngàn. Các chú ấy cho già thì cĩ, chứ cịn tính ở quê đừng nĩi triệu với trăm 
ngàn, ngàn với trăm cũng khĩ.
Bà cụ hạ chiếc bàn gấp xuống song khơng bày bữa ăn lên đấy. Tất cả các thứ 
hộp thứ gĩi trên khay bà dồn hết vào chiếc làn mây. Bà chẳng ăn chút gì. Lúc 
người ta mang đồ uống đến, bà cũng chỉ xin một cốc nước lọc. Bà hỏi cơ tiếp 
viên:
- Đã sắp đến sơng Bến Hải chưa con?
- Dạ thưa - Cơ gái nhìn đồng hồ đeo tay - Cịn chừng dăm phút nữa ạ. Nhưng 
thưa cụ vì chúng ta bay trên biển nên khơng ngang qua sơng mà sẽ chỉ ngang 
qua vùng trời vĩ tuyến 17.
- Lát qua đấy con bật dùm già cái cửa trịn này con nhé, cho thống.
- Ấy chết, mở thế nào được ạ. Cơ gái bật cười.
Ngồi cửa sổ nắng loé lên, cánh máy bay lấp lánh, nhưng chỉ trong chốc lát. 
Trên rất cao này, trời vẫn cịn mây. Người tơi nơn nao như ngồi trên đu quay. 
Chưa chuyến nào thấy mệt như chuyến này. Cĩ lẽ vì cơn bão đang hồnh hành 
ở miền trung nên khơng trung đầy rẫy ổ gà. Máy bay chịng chành, dồi lắc, bên 
thân và dưới sàn khe khẽ phát ra những tiếng răng rắc như sắp rạn.
Tay vận complet xoè diêm châm thuốc. Là dân nghiện nhưng lúc này tơi thấy 
gai với khĩi. Lẽ ra y nên xuống phía dưới mà thả khí chứ chẳng nên phớt lờ 
hàng chữ “khơng hút thuốc” sáng nay trước mũi y như vậy, tơi sẽ uể oải thầm 
nghĩ, đậy tờ báo lên mặt và nhắm mắt lại. Giấc ngủ thiu thiu chầm chậm trườn 
tới.
- Làm cái gì vậy? Hả! Cái bà già này!
Tơi giật bắn mình. Tơi bị giằng khỏi giấc ngủ khơng phải vì tiếng quát, tay ngồi 
cạnh tơi khơng quát to tiếng, chỉ nạt, nạt khẽ thơi, đủ nghe. Nhưng âm hưởng 
của nỗi hoảng hốt và sự cục cằn trong giọng y như tát vào mặt người ta. Thận 
trọng, tơi liếc nhìn. Khĩi thuốc và cặp vai to đùng của y che khuất cả bà cụ già, 
cả ơ cửa sổ.
- Này, cơ kia, cơ nhân viên! - Y sang trọng đứng dậy mắng - Tới mà nhìn! Đây 
là hàng khơng hay là cái xơ bếp? Là phi cơ hay là cái miếu thờ thế này, hả? - Van bác... - Bà cụ sợ sệt - Bác ơi, van bác... Chẳng là, bác ạ, bữa nay giỗ thằng 
cả nhà tơi. Non ba chục năm rồi, bác ơi, tơi mới lên được đến miền cháu khuất.
Tay nọ gần như bước xéo lên đùi tơi, xấn ra lối đi. Bộ mặt hồng hào bừng bừng 
giận dữ và khinh miệt.
Bà cụ ngồi, lặng phắt, lưng cịng xuống, hai bàn tay chắp lại, gầy guộc. Trên 
chiếc bàn gấp bày đĩa hoa cúng, nải chuối xanh, mấy cái phẩm oản và ba cây 
nhang cắm trong chiếc cốc thuỷ tinh đựng gạo. Một bức ảnh ép trong tấm kính 
cỡ bàn tay để dựng vào thành cốc.
Cơ tiếp viên vội đi tới. Cơ đứng sững bên cạnh tơi. Khơng hề kêu lên, khơng 
thốt một lời, cơ lặng nhìn.
Máy bay vươn mình nâng độ cao vượt qua trần mây. Sàn khoang dốc lên. Cái 
bàn thờ nhỏ bé bỏng của bà cụ già hơi nghiêng đi. Tơi xồi người sang giữ lấy 
cái khung ảnh. Tấm ảnh được cắt ra từ một tờ báo, đã cũ xưa, nhưng người phi 
cơng trong ảnh cịn rất trẻ.
Khĩi nhang nhả nhè nhẹ, bốc lên dìu dịu, mờ mỏng trong bầu khơng khí lành 
lạnh của khoang máy bay. Những cây nhang trên trời thẳm toả hương thơm ngát. 
Ngồi cửa sổ đại dương khí quyển ngời sáng.
Phụ lục 4.2 Truyện kể về nữ thần Detemer – Thần thoại Hi Lạp 
Demeter là ai?
Nữ thần Déméter trong thế giới thần thoại Hy Lạp cổ đại tuy khơng cĩ sức 
mạnh và quyền thế lớn lao như Zeus, Héra, Poseidon, Hadès nhưng lại được 
người xưa hết sức trọng vọng, sùng kính. Cĩ lẽ sau vị thần Thợ rèn-Héphạstos 
thì Déméter là vị thần khơng gây cho người trần thế một tai họa nào mà chỉ ban 
cho họ biết bao nhiêu phúc lợi. Cũng phải nhắc đến nữ thần Hestia cho khỏi bất 
cơng. Nàng cũng khơng hề gieo một tai họa nào xuống cho những người trần 
thế song nàng cũng khơng đem lại cho họ những phúc lợi lớn lao. Nàng là vị 
thần của bếp lửa gia đình.
Demeter đi tìm con gái 
Nữ thần Déméter cĩ một người con gái duy nhất tên là Perséphone, người con 
gái đẹp nhất trong số các thiếu nữ con cái của các vị thần. Đĩ là con của 
Déméter với Zeus. Chuyện người con gái của Déméter là nàng Perséphone bị 
thần Hadès bắt cĩc đưa xuống dưới âm phủ làm vợ đã gây nên bao đau khổ cho 
Déméter và bao rối loạn cho đời sống các thần trên đỉnh Olympia cũng như 
người trần thế. May thay cuối cùng nhờ đấng chí tơn, chí kính, chí cơng minh 
Zeus phân xử, cho nên mọi việc mới trở lại hài hịa, êm thấm. Mặc dù Hades đã 
cho Perséphone ăn 6 hạt lựu nhưng cuối cùng Demeter cũng được ở bên cạnh 
con mình 6 tháng (là 6 tháng mùa xuân) sau đĩ Perséphone phải về sống cùng 
Hades ở dưới địa ngục 6 tháng (6 tháng mùa đơng).
Và sự việc đã diễn ra chỉ trong nháy mắt, bởi vì từ khi được thần Zeus ưng 
chuẩn, Hadès ngày đêm theo dõi từng bước đi của Perséphone. Được biết 
Perséphone cùng bạn bè đang say sưa vui chơi trong thung lũng đầy hoa thơm 
cỏ lạ, thần Hadès tức tốc đến ngay gặp nữ thần Đất - Gaia vĩ đại, xin nữ thần cho mọc lên ở chỗ Perséphone đang vui chơi một bơng hoa cực kỳ đẹp đẽ và 
thơm ngát. Nữ thần Đất-Gaia làm theo lời thỉnh cầu của Hadès.
Perséphone đang vui chơi bỗng ngửi thấy hương thơm ngào ngạt từ một cây hoa 
nom rất lạ, xưa nay nàng chưa từng trơng thấy. Nàng đi đến gần và đưa tay ra 
vin cành hoa xuống ngắt. Bỗng nàng thấy người hẫng đi một cái như khi sa 
chân xuống một vũng lội. Thần Hadès đã làm cho đất nứt ra ở dưới chân nàng. 
Và nàng rơi xuống lịng đất đen trong vịng tay của Hadès. Perséphone chỉ kịp 
thét lên một tiếng kinh hồng. Mặt đất nứt lại khép kín vào, lành lặn như cũ. 
Thần Hadès bế Perséphone lên cỗ xe ngựa của mình, cỗ xe cĩ những con ngựa 
đen bĩng nhưng từ bánh xe cho đến càng xe đều bằng vàng sáng chĩi hay bằng 
đồng đỏ rực. Và chỉ trong nháy mắt cỗ xe đã đưa nàng Perséphone về cung điện 
của thần Hadès. Thế là thần Hadès được một người vợ và nữ thần Déméter mất 
cơ con gái yêu dấu, xinh đẹp.
Tiếng thét kinh hồng của Perséphone dội vang đến tận trời cao. Ở cung điện 
Olympe nữ thần Déméter nghe thấy tiếng thét ấy. Cả núi cao, rừng sâu, biển 
rộng nhắc lại tiếng thét ấy như muốn bảo cho Déméter biết chuyện chẳng lành 
đã xảy ra với nàng. Nghe tiếng thét của con, Déméter rụng rời cả chân tay. 
Nàng vội vã rời ngay cung điện Olympe xuống trần tìm con. Như một con đại 
bàng, giống chim bay nhanh nhất trong các lồi chim, Déméter từ trời cao lướt 
xuống, đi tìm con khắp mặt biển rộng, khắp mặt đất đai, khắp các ngọn núi cao, 
khắp các cánh rừng sâu. Nàng gọi con đến khản hơi, mất tiếng: “Per... sé... 
phone...!” “Per... sé... phone...!”
Nhưng đáp lại tiếng gọi của nàng chỉ là những tiếng “Per... sé... phone...!” vang 
vọng, buồn thảm. Déméter đi tìm con suốt chín ngày, chín đêm. Chín ngày 
khơng ăn, chín đêm khơng ngủ và cũng khơng tắm gội chải đầu, chải tĩc khiến 
cho thân hình nàng tiều tụy, hao mịn. Chín ngày khơng ăn, chín đêm khơng ngủ, 
Déméter cứ đi lang thang hết nơi này đến nơi khác gọi con, kêu gào than khĩc 
vật vã. Nàng hỏi rừng cây, rừng cây lắc đầu trả lời khơng biết. Nàng hỏi núi cao, 
núi cao cũng ngơ ngác khơng biết nĩi gì. Nàng hỏi biển khơi thì biển khơi trả 
lời nàng bằng những tiếng thở dài thương cảm. Cịn đất đen thì im lặng nhìn 
nàng, thấm khơ những dịng nước mắt xĩt xa, đau khổ của nàng đang lã chã 
tuơn rơi. Cả đến những tiên nữ Nymphe cùng dạo chơi với Perséphone buổi 
sáng đẹp trời hơm ấy cũng khơng biết gì hơn ngồi việc nghe thấy tiếng thét 
kinh hồng của Perséphone.
Chín ngày chín đêm như thế... Déméter với tấm lịng của một người mẹ chẳng 
quản ngại vất vả gian lao đã đi tìm đứa con gái yêu dấu, độc nhất của mình. 
Sang ngày thứ mười, khi cỗ xe của thần Mặt trời-Hélios đã bỏ lại sau lưng biển 
khơi khơng sinh nở, thì thần Hélios động mối từ tâm bèn gọi Déméter lại và kể 
cho nàng biết đầu đuơi câu chuyện vừa qua, bởi vì khơng cĩ chuyện gì xảy ra ở 
trên mặt đất này mà khơng lọt vào con mắt của vị thần Mặt trời, chẳng ai giấu 
giếm được điều gì với vị thần cĩ cỗ xe vàng chĩi lọi này. (Chính Hélios đã 
mách cho vị thần Thợ rèn Chân thọt biết, cơ vợ Aphrodite của anh ta hay đi 
ngang về tắt với thần Arès). Biết chuyện, nữ thần Déméter vơ cùng căm tức thần Zeus. Nàng khơng trở về 
thế giới Olympe để đảm đương cơng việc của mình nữa. Nàng, từ nay trở đi sẽ 
sống mai danh ẩn tích dưới trần, trong thế giới của những người trần đoản mệnh. 
Nàng thay hình đổi dạng thành một bà già mặc áo đen và cứ thế đi lang thang 
hết nơi này đến nơi khác. Và cho đến một ngày kia nàng đặt chân tới Éleusis. Ngày soạn: 8/9 Tuần: 1, 2
 Ngày dạy: 12/9 Tiết: 3,4
 VĂN BẢN ĐỌC 
 TRUYỆN KỂ VỀ CÁC VỊ THẦN SÁNG TẠO THẾ GIỚI
 I. MỤC TIÊU
 1. Kiến thức
 ❖ Học sinh vận dụng tri thức về truyện kể, học sinh xác định được thời gian, 
 khơng gian, nhân vật và sự kiện chính của từng truyện kể 
 ❖ Học sinh vận dụng tri thức về thần thoại, học sinh sẽ: 
 + Chỉ ra được những nét đặc biệt về hình dạng và tính khí, cơng việc của thần 
 Trụ Trời, thần Giĩ, thần Sét 
 + Chỉ ra được cơ sở hình thành các vị thần
 + Phân tích được quan niệm, nhận thức của người nguyên thủy về thế giới tự 
 nhiên thơng qua hình ảnh các vị thần. 
 + Nhận xét thái độ tình cảm của người xưa với thế giới tự nhiên 
 + Đánh giá được nét nổi bật trong việc xây dựng hình tượng các vị thần
 2. Năng lực: 
 ❖ Học sinh vận dụng tri thức về thần thoại và trải nghiệm văn học, học sinh sẽ 
 diễn giải và bình luận được quan điểm “vạn vật cĩ linh hồn” và đánh giá 
 được sức hấp dẫn của niềm tin ấy với con người hiện đại. 
 ❖ Học sinh vận dụng năng lực viết để thực hành viết kết nối đọc sau bài học 
 3. Phẩm chất: Học sinh cĩ ý thức sống cĩ khát vọng, cĩ hồi bão, và thể hiện 
 được trách nhiệm với cộng đồng. 
 II. THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU
 1. Học liệu: Sách giáo khoa, sách giáo viên, phiếu học tập
 2. Thiết bị: Máy chiếu, bảng, dụng cụ khác nếu cần. 
 III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 
 TỔ CHỨC THỰC HIỆN SẢN PHẨM
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG 
a. Mục tiêu hoạt động: Tạo tâm thế thoải mái và gợi dẫn cho học sinh về nội dung 
bài học
b. Nội dung thực hiện: 
❖ GV cho HS xem video clip 3 vị thần từng gánh cả bầu trời trên lưng trong thần 
 thoại (tư liệu đính kèm) 
❖ HS theo dõi và nêu cảm nhận
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập HS cĩ thể trả lời theo các ý sau 
Giáo viên chiếu video, đặt câu hỏi - Trình bày câu chuyện về vị thần mà 
Sau khi xem video con ghi nhớ được câu con nhớ nhất 
chuyện của vị thần nào? Theo con vì sao - Lí giải: 
con người thuở sơ khai lại hình thành nên + Do con người chưa cĩ khoa học kĩ 
những câu chuyện về những vị thần sáng thuật, mọi thứ của thế giới tự nhiên tạo vũ trụ? luơn mới mẻ, lạ lẫm với con người. 
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ + Tư duy của con người thời khai 
Học sinh theo dõi và trả lời câu hỏi hoang lập địa Thế giới là một điều kì 
Bước 3. Báo cáo, thảo luận bí, mọi vật đều cĩ linh hồn, sức sống. 
Học sinh chia sẻ
Bước 4. Kết luận, nhận định 
Giáo viên chốt ý và dẫn dắt vào bài học.
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
a. Mục tiêu hoạt động: 
❖ Học sinh vận dụng tri thức về truyện kể, học sinh xác định được thời gian, 
 khơng gian, nhân vật và sự kiện chính của từng truyện kể 
❖ Học sinh vận dụng tri thức về thần thoại, học sinh sẽ: 
+ Chỉ ra được những nét đặc biệt về hình dạng và tính khí, cơng việc của thần Trụ 
Trời, thần Giĩ, thần Sét 
+ Chỉ ra được cơ sở hình thành các vị thần
+ Phân tích được quan niệm, nhận thức của người nguyên thủy về thế giới tự nhiên 
thơng qua hình ảnh các vị thần. 
+ Nhận xét thái độ tình cảm của người xưa với thế giới tự nhiên 
+ Đánh giá được nét nổi bật trong việc xây dựng hình tượng các vị thần
❖ Học sinh vận dụng tri thức về thần thoại và trải nghiệm văn học, học sinh sẽ 
 diễn giải và bình luận được quan điểm “vạn vật cĩ linh hồn” và đánh giá được 
 sức hấp dẫn của niềm tin ấy với con người hiện đại
❖ Học sinh vận dụng năng lực viết để thực hành viết kết nối đọc sau bài học 
b. Nội dung thực hiện: 
❖ Học sinh tiến hành chia nhĩm tìm hiểu về từng vị thần bằng nhiều hình thức khác 
 nhau 
❖ Học sinh thuyết trình – GV chốt ý và đánh giá sản phẩm 
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 1. Thời gian, khơng gian, nhân vật và sự 
Giáo viên chia lớp thành 6 nhĩm kiện chính của truyện kể
Mỗi nhĩm lựa chọn hình thức trình a. Thần Trụ Trời 
bày sản phẩm - Thời gian: Thưở ấy chưa cĩ vũ trụ, chưa 
+ Nhĩm họa sĩ: Phác họa hình ảnh cĩ muơn vật và lồi người
các vị thần và các năng lực của các vị - Khơng gian: Trời đất là đám hỗn độn, tối 
thần tăm và lạnh lẽo
+ Nhĩm nhạc sĩ: Sáng tác một bài - Nhân vật: Thần Trụ Trời
hát/bài rap giới thiệu về các vị thần - Sự kiện chính:
+ Nhĩm tâm linh: Tìm hiểu về tín + Thần đầu đội trời lên rồi đào đất, đá đắp 
ngưỡng thờ cũng và ý nghĩa của các thành cột cao để chống trời 
vị thần trong văn hĩa tâm linh người + Trời cao và khơ cứng, thần phá cột, ném 
Việt vung đá và đất khắp nơi Núi và cao 
+ Nhĩm văn học: Tìm hiểu về các vị nguyên
thần theo đặc trưng của truyện kể: + Chỗ thần đào lên lấy đất đá thành biển
thời gian, khơng gian, cốt truyện, b. Thần Sét nhân vật và người kể. Sau đĩ rút ra - Thời gian: Phiếm chỉ, ước lệ
nhận xét - Khơng gian: Trên Thiên đình, Dưới hạ 
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ giới
Học sinh thảo luận và hồn thành - Nhân vật: Thần Sét (cũng cĩ khi gọi là 
phiếu ơng Sấm)
Thời gian: 10 phút – Hoặc các nhĩm - Sự kiện chính: 
đã chuẩn bị trước bài qua phần tự + Giới thiệu thần Sét là người chuyên phản 
học. ánh sự thịnh nộ của Ngọc Hồng
Chia sẻ: 3 phút + Một lần thần Sét bị Trời phạt, gà thần của 
Phản biện và trao đổi: 2 phút Ngọc Hồng được sai xuống mổ thần Sét 
Bước 3. Báo cáo, thảo luận nhưng khơng làm gì được. 
Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo + Về sau, thần Sét cứ nghe tiếng gà là giật 
phần tìm hiểu mình 
Bước 4. Kết luận, nhận định + Thần Sét đã từng thua Cường Bạo Đại 
Giáo viên chốt những kiến thức cơ Vương dù sau cĩ chiến thắng cũng khiến 
bản về nội dung – nghệ thuật các thiên đình một lần xấu hổ
truyện thần thoại. c. Thần Giĩ 
 - Thời gian: Phiếm chỉ, ước lệ
 - Khơng gian: Trên Thiên Đình; Dưới hạ 
 giới
 - Nhân vật: Thần Giĩ
 - Sự kiện chính:
 + Giới thiệu về thần Giĩ 
 + Câu chuyện đùa nghịch của con thần Giĩ 
 + Ngọc Hồng xử tội: Đày con thần Giĩ 
 xuống bắt đi chăn trâu, bắt hĩa làm cây ngải 
 để báo tin giĩ cho thiên hạ, khi trâu bị cảm 
 giĩ thì lấy lá cây ngải chữa cho trâu.
 2. Đặc điểm và cơ sở hình thành thần Trụ 
 Trời, thần Sét và thần Giĩ
 a. Thần Trụ Trời 
 * Hình dạng 
 - Thân thể to lớn khơng biết bao nhiêu mà 
 kể 
 - Chân bước dài và xa như từ tỉnh này sang 
 tỉnh kia, từ đỉnh núi này sang đỉnh núi kia 
 * Tính khí 
 - Chăm chỉ cần mẫn “Một mình cầy cục đắp 
 cột đá càng cao chĩt vĩt càng đẩy trời lên 
 mãi” 
 - Sức khỏe phi thường: Khổng lồ, một mình 
 chống trời, đắp đất, dời núi, 
 - Giàu trí tưởng tượng, sáng tạo: Tạo ra trời, đất, biển cả và cả núi non. 
* Cơ sở hình thành 
- Trời và đất vốn riêng biệt, giữa trời và đất 
là khoảng khơng gian của đất đai, cây cối, 
núi non và biển cả 
- Thần Trụ Trời cĩ cơng sáng tạo ra vũ trụ 
* Cơng việc 
- Tạo ra trời đất, biển, núi non ￿ Khởi 
nguyên hình thành Vũ trụ 
- Về sau, trở thành ơng Trời hay Ngọc 
Hồng cai quản mọi việc trên thế gian. 
* Mục đích cơng việc
- Khai sinh ra trời đất và sự sống trong vũ 
trụ
- Cai quản mọi việc trong vũ trụ 
- Diễn tả sự ra đời của đất trời và người cai 
quản các giới theo quan niệm dân gian 
b. Thần Sét 
* Hình dạng 
- Mặt mũi nanh ác 
- Tiếng quát tháo dữ dội 
* Tính khí 
- Tính khí nĩng nảy 
- Cực oai, cực dữ 
- Thể hiện sự phẫn nộ của Ngọc Hồng 
* Cơ sở hình thành 
- Hiện tượng Sấm, Sét của tự nhiên. 
+ Sấm: Tiếng động vang to trên trời 
+ Sét: Mang nguồn tích điện, chớp giật trên 
bầu trời 
- Thường xuất hiện khi cĩ mưa giơng, bão 
tố hoặc báo hiệu trời sắp đổ mưa 
- Thường xuất hiện ở tháng Hai, Ba và ít 
xuất hiện ở mùa đơng. 
* Cơng việc 
- Chuyên thi hành pháp luật ở trần gian 
- Thần cĩ một lưỡi búa đá, khi xử án kẻ nào 
thì thần tự mình nhảy xuống tận nơi, trỏ 
ngọn cờ vào đầu tội nhân rồi dùng lưỡi búa 
bổ xuống đầu. Cĩ khi xong việc, thần khơng 
mang lưỡi búa theo mà để luơn tại đĩ
- Ngủ vào mùa đơng, tháng Hai, Ba mới dậy 
làm việc * Mục đích cơng việc
- Trừng trị những kẻ cĩ tội 
- Thể hiện sự phẫn nộ của Ngọc Hồng 
- Diễn tả sự dữ dội của sấm, sét trong tự 
nhiên 
c. Thần Giĩ 
* Hình dạng 
- Hình dạng kì quặc 
- Khơng cĩ đầu 
* Tính khí 
- Tương đối thất thường 
+ Cĩ lúc giĩ nhỏ 
+ Cĩ lúc giĩ to 
+ Cĩ lúc cùng với thần Mưa, thần Sét cùng 
hoạt động là vơ cùng đáng sợ 
+ Cĩ lúc dạo chơi vào buổi tối
+ Cĩ lúc là giĩ xốy 
* Cơ sở hình thành 
Hiện tượng giĩ thổi của tự nhiên: giĩ to, giĩ 
nhỏ, giĩ xốy và khi cĩ cả sấm, và mưa thì 
gây bão hoặc giơng. 
* Cơng việc 
- Làm giĩ to, giĩ nhỏ hay bão lớn, lâu hay 
mau tùy lệnh của Ngọc Hồng 
* Mục đích cơng việc
- Diễn tả hiện tượng giĩ trong tự nhiên 
3. Quan niệm, nhận thức, khát vọng và 
tình cảm của người nguyên thủy về thế 
giới tự nhiên 
 • Về thần Trụ Trời: 
+ Nhận thức: ơng Trời sáng tạo ra muơn 
lồi, muơn vật. Nhận thức của con người 
nguyên thủy là trời đất được sinh ra bởi ơng 
Trời – người cĩ quyền lực tồn năng trong 
vũ trụ. Đồng thời lí giải sự hình thành của 
đất trời và tự nhiên 
Điều đặc biệt là truyện cịn thể hiện được 
vết tích của cột chống trời ở núi Thạch 
Mơn, Hải Dương hiện nay. Soi trên thực địa 
thì núi An Phụ huyện Kim Mơn, Hải 
Dương, nơi cĩ đền thờ chúa Liễu Hạnh và 
Trần Hưng Đạo cho thấy đây chính là vết 
tích thần thoại của người Việt cổ. + Quan niệm: Ơng Trời tạo ra muơn lồi, 
tin tưởng vào tín ngưỡng thờ thần đặc biệt là 
ơng Trời (điều này khác với phương Tây 
với quan điểm Chúa là đáng cứu thế) 
+ Khát vọng: Thể hiện được khát vọng khai 
hoang, lập địa của con người thưở sơ khai. 
 • Về thần Sét (ơng Sấm – Thiên Lơi) 
+ Nhận thức: Lí giải hiện tượng tự nhiên 
Sấm, Sét cĩ tiếng động vang, to. Sét cĩ thể 
đánh chết người 
+ Quan niệm: Chính sự hung dữ của thần 
Sét và quan niệm thể hiện sự phẫn nộ của 
Ngọc Hồng nên Sấm hay Sét thường thể 
hiện được sự trừng trị đích đáng với kẻ ác 
(Truyện cổ tích nhiều nhân vật phản diện bị 
Sét đánh chết, đây cũng thể hiện sự phẫn nộ 
của con người trước cái ác, cái xấu) 
+ Khát vọng: Thế lực cĩ thể trừng trị kẻ cĩ 
tội 
 • Về thần Giĩ (thần Cụt Đầu) 
+ Nhận thức: Lí giải hiện tượng giĩ thổi 
trong tự nhiên, khơng cĩ sự đồng đều, lúc 
giĩ to, giĩ nhỏ, giĩ xốy và cả khi cĩ mưa 
bão, giơng tố thì giĩ thổi rất mạnh. 
Kinh nghiệm dân gian khi cây ngải cuốn 
bơng cuốn lá lại thì trời sắp nổi giĩ (Câu 
chuyện của con thần Giĩ bị đày làm cây 
ngải); chữa cho trâu cảm giĩ bằng cây ngải 
(Câu chuyện người nơng dân xin gạo để nấu 
cháo cho vợ nhưng bị con thần Giĩ nghịch 
ngợm thổi bay bát gạo và con thần Giĩ bị 
Ngọc Hồng đày xuống hạ giới làm cây 
ngải) 
+ Quan niệm: Dự đốn cĩ giĩ, chữa cảm 
cho trâu bằng lá cây ngải. 
+ Khát vọng: Sự hiện diện của các vị thần 
khơng chỉ sáng tạo ra các giới, trừng trị kẻ 
cĩ tội mà cịn trở thành một phần của cuộc 
sống, hữu ích cho con người. 
4. Nét nổi bật trong việc xây dựng hình 
tượng các vị thần 
- Các vị thần đều vơ cùng vĩ đại, cĩ quyền 
lực và năng lực phi thường ￿ bút pháp lãng 

File đính kèm:

  • docxgiao_an_ngu_van_10_ket_noi_tri_thuc_hoc_ki_1.docx